Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg

Rudy Kousbroek - Morgen Spelen Wij Verder
Voor een bepaalde generatie is Kousbroek meer dan een lijstduwer van de Partij voor de Dieren, kreeg van mijn schoonouders dan ook deze bundel met essays van de ooit waarschijnlijk heel populaire schrijver/polemist/essayist (ik kende hem vooral als de man die Barthes in Nederland introduceerde.) Begon er met koudwatervrees aan maar zowaar heel erg leesbaar, nu nog. Intrigerende hak-op-de-tak manier van schrijven, hij begint ergens, blijkt het stuk toch heel ergens anders over te gaan, en komt toch meestal terug bij waar hij begon. 'Inventaris' is trouwens een sleuteltekst van het Subjectivisme. ;) Titelstuk is heel mooie impressie van zijn jeugd in Indonesië (waarin je meteen dat lijstduwerschap naar kan herleiden.)

Alfred Bester - Demolition Man
Nee, niet het boek van de heel sympathieke Sly film uit de mid-90s. Ik houd eigenlijk niet zo van telepaten maar dit is een redelijke geslaagde gooi naar het idee van een samenleving waar moord niet meer mogelijk is vanwege een gilde van telepaten dat een oogje in het zeil houden. Is er toch iemand die het voor elkaar krijgt (dankzij het slimme gebruik van een hilarische schedelklever: kat en muis is het gevolg. Je denkt dat het een standaard thriller-in-SF-vorm is maar iets te vroeg wordt de zaak niet geklaard. Of wat er na volgt helemaal geslaagd is ben ik niet over uit. Philip K. Dick heeft er iig goed naar gekeken en het allemaal nog veel grimmiger en beklemmender nagedaan. Leest als een trein maar The Stars My Destination (zie hierboven) is duidelijk zijn meesterwerk (wát een boek is dat, ik zeg het nog maar een keer. :)

@OMC. Ik ben wel benieuwd naar de correspondentie tussen WF Hermans en Kousbroek, die binnenkort verschijnt.

Voor een bepaalde generatie is Kousbroek meer dan een lijstduwer van de Partij voor de Dieren

ja mijn pa heeft ook minstens 7 van die Kousbroek-boeken in de kast staan.

Annelys de Vet, Subjective atlas of Palestine. Dit prachtig vormgegeven boekje had op mij hetzelfde effect als Persepolis: alsof alle domme newsblurb ineens met kracht uit je hoofd wordt geblazen en je jezelf ineens weer realiseert dat 'daar' mensen wonen, geen abstracties ten nutte van polderpolitiek gebral.
A.L. Snijders, Belangrijk is dat ik niet aan lezers denk. Niet voor niks vormgegeven als een bijbel: de ZKV's moet je echt met mate proeven, jezelf verbieden om door te lezen. Dan komen ze het beste tot hun recht. Als je doorleest gaat de stijl erg vervelen.
Frank Westerman, De Graanrepubliek. Westerman geeft de Noordoostpolder de grandeur van Lord of the Rings domeinen. Goed om weer eens te lezen dat Sicco Mansholt waarschijnlijk toch echt een van de meest invloedrijke Nederlanders in onze geschiedenis is geweest, in termen van impact in landschappelijke inrichting. Jaloersmakend hoe Westerman zijn verhaal literaire dimensies weet te verschaffen. Van alles wat ik van hem tot nu toe las is dit het meest gedisciplineerd geschreven, en een Westerman die zichzelf weet te beheersen is nog indrukwekkender dan een Westerman die zichzelf Araratsgewijs verliest.

Ik moest ook meteen aan Omar denken toen ik las van Ballard overlijden. Had nooit iets van de man gelezen, maar de Guardian publiceerde zaterdag een kort verhaal van hem -zijn laatste- en dat verraste me aangenaam. Maar het in memoriam dat Martin Amis schreef deed suggereren dat het verder weinig representatief voor 's mans genre is.

De Graanrepubliek is erg fijn ja en ik denk dat ik het met je eens ben dat dit, net als Ingenieurs van de Ziel trouwens, wellicht beter is dan die twee nieuwere, populairdere, boeken van hem.

Niet veel gelezen de laatste tijd, weinig proza althans, maar ook lang niet hier gepost dus het lijkt toch wel wat.

J.M. Coetzee - Life & Times of Michael K.
Coetzees doorbraakroman. Over een eenvoudige, intellectueel weinig begaafde man die het allemaal niet zo snapt. In het bijzonder dat er in Zuid-Afrika net een burgeroorlog is uitgebroken en dat men hem steeds oppakt wegens landlopen of op verdenking van sabotage. Buitengewoon intens proza, dat na ruim een maand nog steeds nadreunt. Raar dat ze bijna twintig jaar gewacht hebben met die Nobelprijs.

Colm Toíbín - The Story of the Night
Over een Argentijn van Engelse afkomst tijdens de Falklandoorlog en de eerste jaren van de democratie daarna. Over politiek, vrienden en vriendjespolitiek; over curroptie en heulen met de CIA wier invloed groot is, maar wier bedoelingen vaag zijn. Ook veel sex. En de hoofdpersoon is ook nog eens extra homoseksueel, dus dat geeft aanleiding tot nog een paar verhaallijnen. Aardig boek maar gaat te lang door om dan zomaar opeens op te houden.

Steven Chbosky - The Perks of Being a Wallflower
Zo'n boek dat je doet denken: shit, waarom las ik dit niet toen ik 17 was? (Antwoord: het kwam pas vier jaar later uit.) Over een sociaal onhandige jongen die het allemaal niet zo snapt. Erg herkenbaar daarom, zij het dat ik nooit op zulke 'coole' feestjes kwam en bovendien wat harder mijn best deed om normaal over te komen. (Met overigens een averechts effect.) Leest prettig weg. Beetje matig einde alleen.

Maar verder vooral veel poëzie gelezen -prachtig overzicht van twintigse eeuwse Engelstalig poëzie gekocht- en naar podcasts geluisterd. Soms ook over boeken (zowel fictie als non-fictie).

@ Jaïr: Noordoostpolder?!?

lol: ik bedoelde natuurlijk het noordoostelijkste nederland, tevens polder, doch niet de noordoostpolder.

Vladimir Nabokov - Pale Fire
Wilde ik al jaren lezen, maar ik was vergeten waarom. Gelukkig maar want zo was de verrassing/leeservaring des te leuker. Dacht eerst "dit wordt gortdroog eksperimenteel", want op het eerste gezicht bestaat het boek uit een introductie, een gedicht en commentaar op dat gedicht maar het werkt zowaar met een beetje ongeloofwaardig lange noten als commentaar. Het zit ook wel slim in elkaar: de laatste zin van de introductie denk je "mmm, rare opmerking" en al snel als je het commentaar leest op het gedicht "wat een ontzettend mafkees die dit schrijft." Wilde meteen naar Wikipedia grijpen maar gelukkig heb ik dat weten te vermijden. De Grote Wending zie je overigens al halverwege aankomen. Afijn, erg origineel, hebben we daarna 40 jaar postmoderne literatuur aan te danken, dat dan weer wel. Mijn derde Nabokov en het valt me weer op dat het een hele geile schrijver is, maar wel heel subtiel in zijn geilheid.

had ik al wat gezegd over die nieuwe van Dimitri Verhulst, Godverdomse Dagen op een Godverdomse bol, of whatever. Heeft net een dure prijs gewonnen (Libris ofzo) onlangs gelezen, en het is een grap. minder dan schoolkrant-niveau. Een man met talent als Verhulst schrijft zoiets letterlijk in een dag. Stilistisch nog wel aardig, maar extreem vermoeiend en saai. (Hij zet zich aan een hervertelling van "de mens") Ik raakte benieuwd wat ie dan met de moderne tijd zou doen, maar hij kapt ermee na de Tweede Wereldoorlog.. pff.

Over Nabokov en geil gesproken: in november komt The Original of Laura uit. Nabokov wilde het zelf niet uitgegeven hebben, zijn vrouw kon het niet over haar hart verkrijgen het manuscript te vernietigen, en zoon Dmitri maakt een uitgave nu toch mogelijk. Mét fascimiles van de 138 handgeschreven indexkaartjes die Nabokov gebruikte (dat is het 'geile' aspect aan deze uitgave :) ).

*Machines en Emoties - briefwisseling tussen Rudy Kousbroek, WF Hermans en Ethel Portnoy

Hermans en Kousbroek waren aan elkaar gewaagd (zelfde interesses en allebei gewaardeerde publicisten), maar natuurlijk liep e.e.a. weer fout af (en het zou daarna ook niet meer goedkomen). Dat is jammer, want met name de eerste helft van de briefwisseling is erg mooi en openhartig (ook door de brieven van Portnoy aan Hermans), vooral wanneer blijkt dat Kousbroek en Hermans gelijk op gaan wat betreft filosofische kwesties. Ook de coureursavonturen van Hermans zijn de moeite waard en ook weten we nu waarom hij o.a. graag naar Londen ging ('want ik wil snuif'). Het boek besluit met een kort interview met Kousbroek, die e.e.a. toelicht.

*De Zwaardvis - Hugo Claus

Volgens NRC het beste boekenweekgeschenk. Broeierige thriller waar pas op de laatste pagina blijkt wat er nou echt is gebeurd.

*Het Labyrint der Eenzaamheid - Octavio Paz

Paz levert kritiek op de identiteit en wordingsgeschiedenis van Mexico. Vlot geschreven maar hondsmoeilijk, al was het maar omdat 'ie de keus voor bepaalde staatsvormen verklaart aan de hand van filosofische stromingen. Da's achteraf natuurlijk makkelijk praten (en er is sinds de jaren '50 nogal wat veranderd in de wereld natuurlijk, dus heel erg actueel is het ook niet).

*De Ridder is Gestorven - Cees Nooteboom

Het meest vreemde boek van Nooteboom. Een niet nader genoemde schrijver maakt de memoires van een andere schrijver af. Oftewel: veel gegoochel met vertelperspectieven, persoonsveranderingen etc. Daaronder ligt een soort van reisverslag door Spanje waar de eenzaamheid vanaf straalt. De sfeer van het boek doet denken aan Hemingway's 'For Whom The Bel Toll'. Nooteboom zou na dit boek tot 'Rituelen' geen roman meer schrijven.'De Ridder is Gestorven' is een soort grafschrift aan de literatuur, Nooteboom ligt hier duidelijk overhoopt met literaire conventies (begin-eind, protagonist, vertelperspectief, plot), maar het levert wel boeiende literatuur op.

*De Zwarte Heuvel - Bruce Chatwin

Chatwin beschrijft in 250 pagina's de levenswandel van twee tweelingbroers in het 19e en 20e eeuwse Engeland. De samenleving verandert in rap tempo en de twee wereldvreemde broers doen hun best er wat van te maken. Ze kunnen niet met en zonder elkaar leven(typische Chatwin-tragiek) en verlaten hun stek niet (in tegenstelling tot globetrotter Chatwin). Het klinkt allemaal saai, maar Chatwin maakte er weer wat moois van, mede door zijn ijzerscherpe observaties.

Het meest vreemde boek van Nooteboom. Een niet nader genoemde schrijver maakt de memoires van een andere schrijver af.

klinkt Austeriaans.

klopt, het is net 'New York Trilogy'. Maar dat gegoochel van Nooteboom zie je duidelijker bij iemand als Umberto Eco in boek als 'Het Eiland van de Vorige Dag'. In 'Baudolino' zit geloof ik een verteller die de hele boel bij elkaar liegt, da's weer een andere variatie op het thema (Eco verzint een verhaal over een niet-bestaand historisch figuur dat een verhaal liegt, enz.).

Weer eens een selectie uit het gelezene. Ballard staat nog in de planning, wel een aantal andere dode schrijvers gelezen...

Tom Rob Smith - Child 44
Licht gehypte literaire thriller die ik op het station kocht. Beter geslaagd als roman (met het schetsen van de benauwde sfeer en Oostblokparijktijken) dan als spannende thriller.

Dave Eggers et al - The best American non-required reading 2007
Briljante bundel essays/verhalen/toespraken/allegaartjes. Het begint al goed met een voorwoord van Sufjan Stevens en allerlei gekke lijstjes (Best American Names of Horses Expected to Have Undistinguished Careers). Daarna een mooi verhaal van een reporter van middelbare leeftijd die naar een Gothic Fest gestuurd wordt. Verder goede korte verhalen van bijvoorbeeld Miranda July en een briljante speech van Conan O'Brien. Eigenlijk heb ik vooral spijt dat ik niet de bundels uit de andere jaren ook gelijk heb gekocht. Nuja, ik ga ze maar via internet bestellen.

Zadie Smith et al - The book of other people
Ook een heel fijne bundel, allerlei schrijvers kregen de opdracht om in een paar bladzijden een personage neer te zetten. Leuk dat net als in de vorige bundel ook comic tekenaars meedoen. En weer een goed verhaal van Miranda July (nu niet weer allemaal gelijk heel de tijd over haar film gaan praten, ze schrijft ook verhalen hoor.)

Junot Diaz - The Brief Wondrous Life of Oscar Wao -
Deze roman over Dominicaanse getto-nerd Oscar won vorig jaar de Pullitzer. Ik las hem in Santo Domingo en kreeg het idee dat ik iets meer van het land begreep. Mooi verhaal, goed geschreven en veel over de geschiedenis van de Dominicaanse republiek.

John Updike - Rabbit, Run
Grote dode schrijver die van harte werd aanbevolen door Sylvia Witteman, dus ik begon enthousiast. Maar ik kan niets met dit soort boeken. De stijl is prachtig en Updike schetst een mooi tijdsbeeld, maar ik vond de hoofdpersoon zo'n lamzak dat ik me alleen maar zat te verbijten. Ik vermoed dat velen van jullie het boek juist wel zullen waarderen.

Martin Bril - De kleine keizer
Wat sneu eigenlijk, dat je pas boeken van iemand gaat lezen als hij dood is. Ik vond De kleine keizer, een verslag Brils passie voor Napoleon, heel aardig. Het was voor de Napoleon-leken soms wat verwarrend, maar er stond vaak genoeg iets raaks dat voor alle mensen (lees: mannen) geldt om door te lezen.

Elizabeth Hay - A student of the weather
Vreemd, mooi, traag boek over twee zussen en een bezoeker die hun levens verandert. Een vriendin had het me aangeraden en het leek me eigenlijk niets, maar ik vond het erg intrigerend.

Herman Koch - Het diner
Tja, waarom is dit zo'n hype? Oer-Hollandse plot, ik zag de toneelversie met veel geschreeuw al voor me. Best grappig allemaal, maar niet meer dan dat.

Diep onder de indruk van Hafid Bouazza's De Spotvogel. Bouazza poetst ons polderbargoens op tot het blinkt, diept vergeten prachtexemplaren uit de diepst gelegen gewelven van ons Nederdiets accent op, verzint met ganzeverende tred de prachtigste metaforen voor zintuigelijke genoegens, en wist ondertussen alle grenzen tussen literatuur en dichtkunst uit met de sympathieke arrogantie van de ware grootmeester.
De dichtkunst is in het algemeen aan mij verloren gegaan, ik raak vaak kriegel van die veronderstelde concentratiedwang op de vierkante milimeter, en de daarmee te vaak samenhangende ponteneur, maar Bouazza's zinnen zijn zo ontstellend mooi dat ik mijzelf regelmatig betrapte op geprevel, even proeven of het echt zo mooi is als het op papier oogt. De schijn bedriegt hier niet..
Het vergt waarschijnlijk een outsiders blik om de Nederlandse taal zodanig up te graden dat allerlei onvermoede finesses ineens ook in onze taal verborgen blijken te zitten. Links, rechts en overdwars haalt Bouazza menig Nederlands-geboortige schrijver in, terwijl de stijl nooit de plot van deze novelle overwoekert, die twee zijn in volmaakte balans. Barok is hier ook echt het verkeerde woord, ik denk eerder aan een vergeten vorm van natuurlyriek. Die plot komt overigens daardoor des te harder aan; niet in het minst omdat Hafid mededogen voor zijn dramatis personae koestert (niet in de laatste plaats: zichzelf).

Verder bestond dit weekend uit De laatste dagen van Emma Blank en Radio Days. Van Warmerdams laatste voelt alsof langzaam -maar met tergende precisie en groot vakmanschap- je nagels met wortel en al uit vingers en tenen worden getrokken - en het 'strandbeeld' (om een spoiler te voorkomen hou ik het hierbij) blijft me zelfs in mijn dromen bestoken, zo geniaal naargeestig. Je kan niet anders dan denken: zo sadistisch is de mens.

Woody Allens Radio Days (1987) keek ik ter inspiratie op de kwestie radio als medium (en om mezelf op te lappen na Van Warmerdam). Voor dit laatste blijkt het tezeer een oefening in nostalgie: een podcast is per definitie geen radio, different times, different media. Maar om een heel andere reden werd ik door deze film aangenaam geraakt: als individualist kreeg ik ineens latente familiegevoelens, verlangen naar een nestgeur die ik nooit zo heb mogen ervaren. Schitterend hoe Allen in de voiceover ook alle controle en overzicht houdt: dit stijlmiddel past hij zelfs buitengewoon onevenwichtig toe, maar dat dondert niks (hij begint met veel voiceovers, aan het einde van de film doet-ie dat nauwelijks meer): hier zijn wat goeie sterke verhalen, you'd better sit down and listen. Heerlijke oude jazz en een erg leuke cameo, voor de latin aficionados (Tito Puente als leider van het latin ensemble!).
Dianne Wiest als archetypische single auntie is overigens om werkelijk smoorverliefd op te worden, wat trouwens ook voor de hele film als zodanig geldt.

Uiteindelijk ook nog eens wat verder geraakt in een aloude bewoner van mijn nachtkastje: Zhuang Zi - de volledige geschriften, het grote klassieke boek van het taoisme, vertaald en toegelicht door Kristofer Schipper. Verre van zweverig of mystiek. Sharp as a knife, stinging like a bee. Een wereldbeschouwing die oefent tot zelfspot en het betwijfelen van ieder hierarchisch denken - het moet niet gekker worden. De wijsheid ligt in het oosten, zelfs Schopenhauer wist het al. Aanrader!

Zhuang Zi! Mijn nieuwe held! De schedel langs de weg: "hoe weet je dat het erg is om dood te zijn?" etc.
Ik wil die nieuwe uitgave ook al een tijd aanschaffen.

8) Er schijnt in dezelfde serie (Uitgeverij Augustus) ook weer een nieuw deel met oudchinese relativering verschenen te zijn..

Houazza als discussiepunt: ik merk dat ik de laatste jaren steeds meer stijl ben gaan waarderen, zie dat zelfs steeds meer als de essentie van literatuur (want het staat immers op papier, de kunstvorm is het zo mooi mogelijk op schrift te stellen). 'Verliteratuurde zinnen' is een pejoratieve term, maar dat vind ik eigenlijk steeds vreemder; juist de niet natuurlijke dialoog zie ik als literatuur, niet dat je dat moet nastreven, maar juist de stylering (het 'gekunstelde') spreekt mij -bij een vaardig auteur- steeds meer aan. Zo ben ik de laatste jaren Maarten 't Hart (die ik ooit niet las op grond van een vooroordeel) enorm gaan waarderen. Terwijl ik steeds minder onder de indruk ben van een ingenieuze, witty plot. Vaak vind ik die ook te filmisch, dat je de contouren van het Hollywoodscenario er al doorheen ziet schemeren (bij Martin Amis bijvoorbeeld, veel te intelligent en filmisch). Filmisch schrijven komt me meer en meer voor als disciplineverwarring (net als andersom trouwens: films waarin uitbundig gesproken, geadstrueerd en geargumenteerd dient te worden met taal schijnen mij voor als mislukt).

Hoe denkt men hierover?

@Jair
het is inderdaad zo dat menig hedendaagse auteur een roman als verkapt filmscenario uitbrengt, dus ja, filmisch schrijven geldt voor mij ook als disciplineverwarring (Koch! ik geloof dat 't verfilmd wordt. Zie ook Kluun). Films met voice-over vind zwaar irritant, alsof er even een voorlezer komt die de kijker bijpraat over wat er in de film geskipt wordt of uitleg behoeft (alhoewel, een film als 'Dogville' was dan helemaal niet meer te pruimen geweest besef ik me nu. Of geldt dat als verfilmd toneel?). Literatuur kent wat mij betreft weer mogelijkheden of mogelijkheden om een verhaal uit te werken, die als vertaalslag naar film vaak onbevredigend uitpakken, zoals een 'monologue interieur' die een voice-over wordt of, cliché, iemand die een brief gaat zitten schrijven en die wordt voorgelezen met sentimentele stem.
@Ionica
bespaar je de teleurstelling van Miranda's boek. Ze heeft wel talent maar geen verhalen.

Niet anders dan in films en muziek (en andere kunstvormen dus): stijl maakt er juist kunst van. Die zgn. 'waarachtigheid' in het alledaagse ontgaat mij ook (ben alleen niet zo'n lezer, dus vandaar dat ik er wat bijsleur), of iig een waargenomen intrinsieke waarachtigheid. Veel van wat alledaags is is vooral gewoon alledaags en ook gewoon saai.

Dacht dat Kluun, iig volgens Verhoeven (toch?), onverfilmbaar was en dat n00b Arnie een poging gaat wagen niet gehinderd door enige ervaring.

Goede vraag Jair! Vroeger gaf ik helemaal niets om stijl, nu weet ik het niet meer zo goed. Ik heb in elk geval weinig met schrijvers die heel beeldend schrijven en een witty plot is soms wat vermoeiend. Maar alleen stijl is ook niet genoeg, er moet wel een idee in zitten. Het mooiste zijn volgens mij boeken die iets zeggen over hoe dingen zijn, zonder dat ze expliciet zeggen hoe dingen zijn. Het fijnste aan literatuur vind ik dat je op een natuurlijke manier in iemands gedachten kunt kijken, wat zoals Erik al zegt in films moeilijker is.

ps Dat boek van Miranda sla ik dan maar over...

tja films zijn ook vaak een interpretatie van een boek door een regisseur. Dat was toch even wennen toen ik 'De Avonden' zag NA het boek gelezen te hebben. 'Zeg, die Reve was toch homo?' dacht ik nog toen ik al die vrouwenfantasieen verbeeld zag. Als je iets met je ogen op het scherm ziet is 't ook meteen zo definitief, bij een boek niet.

Arnie gaat idd Kluun verfilmen, zonder ervaring. wat zou dat trouwens opleveren voor een auteur, filmrechten? Menig auteur is met het oog op weer een cinematografische mislukking bezweken voor het geld. En dan achteraf klagen dat het resultaat tegenvalt.

Dat klagen houdt je als schrijver natuurlijk geloofwaardig :)

Worden de rechten niet vaak verkocht voor een basisbedrag + een deel van de opbrengst?

ligt eraan hoe je onderhandelt lijkt me ;) een onbekende schrijver zal wel voor een vast bedrag gaan wat ie meteen in 't handje krijgt, Kluun is slim genoeg om in de opbrengst te willen delen. (wat een gokje is natuurlijk, maar een flop lijkt me hier uitgesloten)

voice-overs in films zijn alleen leuk als ze grappen en geinen en the fourth wall doorbreken (Ricci in The Opposite of Sex b.v.)

Terugkomend op Jaïrs vraag. Dat filmisch schrijven is denk ik vooral onbewust (en dan heb ik het niet over je Grishams enzo). Dat is de vermenging van manieren van vertellen die steeds meer zal uitslaan naar het filmnarratief (hoe vaak hoor je tegenwoordig dat David Lynch een grote invloed is?) Vraag me af of er niet een omdraaiing heeft plaatsgevonden, waar vroeger films juist een literaire waarde wilden nastreven. Levert dat goede of slechte literatuur op? Dat kan ik lastig beoordelen, lees vrijwel nooit nieuwe literatuur, van mijn drie favorieten leek Ballard wel erg filmisch, maar ik denk dat hij eigenlijk veel meer visueel ingesteld was (en zijn boeken zijn lastiger te verfilmen dan je zou verwachten), vreemd genoeg zijn DeLillo en Pynchon ook nooit verfilmd. Ben nu bezig met het derde deel van Op Zoek Naar De Verloren Tijd en dan bekruipt stiekem het gevoel dat de roman in die periode van Flaubert tot Mann wel op de top van zijn kunnen was en dat het eigenlijk weinig nut heeft om nog op die manier te schrijven gewoonweg omdat het niet zo goed kan worden (het is geen tijdloze techniek, zoals je nu ook niet meer liedjes gaat schrijven in Middeleeuwse stijl en gitaarsolo's in 70s progstijl toch nooit hetzelfde klinken als die echte-echte solo's uit 1972).
(zo even uit de losse pols hoor.)

@OMC, uit nieuwsgierigheid, bedoel je met dat laatste te zeggen dat Proust niet aan Flaubert en Mann kan tippen, of dat je in Proust's schrijven een soort post-moderniteit, een départ ziet van wat zijn tijdgenoten deden? Dat kan ik niet recht opmaken.

Daarnaast denk ik overigens dat goede en slechte literatuur van alle tijden zijn, ongeacht de filmische periode die daaraan parallel loopt. Wij kennen van vervlogen literaire tijden alleen de 'goede', de 'slechte' niet. Qua tempo ben ik het zeker met je eens dat films vroeger meer literatuur nastreefden. In veel huidige films ligt - voor mij - het tempo te hoog. Niet dat ik het niet kan volgen, maar ik wíl het soms gewoon even niet volgen. In literatuur vind ik die adempauzes wel - ook in sommige literatuur van nu (al is het dan vaak meer fantasie of absurditeit, een 'van de rails af schieten', dan daadwerkelijke traagheid). Al lees ook ik vooral 'oudere' literatuur.

Ik denk dat David Lynch niet vaak als inspiratie genoemd wordt omdat Lynch zelf al zó gebrandmerkt is als 'weird', dat het een label is waar niemand nog iets aan heeft. Een beginnend filmmaker zeer zeker niet. Het plaatst je teveel in een hoek. Daar kan Lynch zelf niets aan doen, en het maakt goede films in Lynch's traditie niet minder goed. Maar toch... Als inspiratie The Beatles noemen, of Bach, heeft ook geen enkel effect meer tegenwoordig, het zijn dooddoeners (geworden). Terwijl je van The Beatles en van Bach veel kunt zeggen, maar dat ze onbeduidend of 'slecht' waren toch niet.

@Gerard. Nee, Proust wat mij betreft >>> beide, toch niet misselijke, schrijvers, maar op een of andere manier zie ik Mann altijd iets later dan Proust (valt op zich wel mee), was meer als afbakening van een periode bedoeld (met Proust er ergens tussen in.)

En ik bedoelde juist dat Lynch wel vaak als inspiratie wordt genoemd. :) (niet zozeer door filmers maar juist door schrijvers en muzikanten, man als ik een euro had gekregen voor elke promotekst waat Lynch als inspiratiebron wordt genoemd...) Dan wel zelden om zijn manier van vertellen maar ik denk meer vanwege zijn duisternis. Overigens was Bach net na zijn dood al bijna vergeten (dat kan je nu bijna niet meer voorstellen.)

Roberto Bolano - De Wilde Detectives

Het is op zijn zachts gezegd een zeer originele roman. Het verhaal van de wilde detectives wordt verteld aan de hand van herinneringen die anderen aan hen hebben en speelt zich af in Mexico en Europa over een tijdspanne van twintig jaar. Het gaat over 2 Latijns-Amerikaanse dichters die nauwelijks publiceren en feitelijk drugsdealers/dagloners/klaplopers zijn op zoek naar een verdwenen dichteres. Eigenlijk zijn ze vooral op de vlucht voor de pooier van het meisje dat ze aan hem helpen te ontsnappen uit Mexico-City.

Door de stijlkeuze is dit een roman geworden om in te verdwalen. 300 pagina's had ik nodig om gegrepen te raken door het verhaal, maar toen was ik ook echt gegrepen.

300 pagina's had ik nodig om gegrepen te raken door het verhaal, maar toen was ik ook echt gegrepen

ik vond t eerste deel juist lekker weglezen, toen zakte het tempo ineens in. daar moest ik even aan wennen, en aan de vertelwijze.

Arnie gaat idd Kluun verfilmen, zonder ervaring. wat zou dat trouwens opleveren voor een auteur, filmrechten? Menig auteur is met het oog op weer een cinematografische mislukking bezweken voor het geld. En dan achteraf klagen dat het resultaat tegenvalt.

Beetje late reactie maar:
Kluun schreef toch ook boeken zonder ervaring...los van het feit dat ik Arnie niet veel toedicht (op wat nare dingen na dan)

@Monique...moet je gewoon ook eens tegen een Christen zeggen over de Bijbel: het duurde echt 300 pagina's voor ik er in kwam, maar toen greep het boek me ook echt. Tjonge, wat een verhaal zeg!

Ernest Hemingway - For Whom The Bell Tolls
Spanje ten tijde van de burgeroorlog. Een groep partizanen onder leiding van een Amerikaan heeft een missie te voltooien, maar dat is slechts de achtergrond voor wat er op komst is. De spanning is bijna 500 pagina's voelbaar en met name het uitgebreide ooggetuigenverslag van de gebeurtenissen in een door de oorlog verscheurd dorp komt hard aan. Ik ben benieuwd naar de korte verhalen van Hemingway.

Bruce Chatwin - Wat doe ik hier
Chatwin's boeken verschijnen dit jaar weer in herdruk en dat is goed nieuws. Dit is het laatste boek dat Chatwin voor hij stierf aan AIDS (door Chatwin aangeduid als een zeldzame Chinese beenmergaandoening). Het is een verzameling eerder gepubliceerde korte verhalen, voornamelijk ontmoetingen met bijzondere mensen. Zo ontmoet hij Klaus Kinski op de set bij Werner Herzog die een boek van Chatwin verfilmt, en waar alles in het honderd loopt. In Afrika wordt hij het slachtoffer van een militaire coup en wordt net niet vermoord. In de Himalaya zoekt hij naar Yeti-sporen en doet zelf een duit in het zakje wat betreft mythologie-vorming (het was bekend dat Chatwin de waarheid geweld aandeed als hem dat uitkwam). Hij observeert een door wolven opgevoed kind in India, bezoekt een bidonville in Marseille dat bevolkt wordt door Algerijen en schrijft een scherpe analyse over de sociale en politieke verhoudingen tussen Frankrijk en Algerije. Het mooist is een interview met Andre Malraux (een frans schrijver en politicus), journalistiek van de bovenste plank. De stijl is gortdroog, de verhalen onvergetelijk.

re: arnie; je kunt veel over hem zeggen maar niet dat ie een rookie is. En dit wordt natuurlijk een typische 'producersfilm' dus of ie nu een stroman aanneemt of het zelf doet, wat maakt het uit?

@Ionica

De stijl is prachtig en Updike schetst een mooi tijdsbeeld, maar ik vond de hoofdpersoon zo'n lamzak dat ik me alleen maar zat te verbijten. Ik vermoed dat velen van jullie het boek juist wel zullen waarderen.

Amitav Ghosh - Zee van Papaver
Slechts halverwege het boek en intussen gewend aan de rare pidgin-dialogen aan boord van dit schip vol zeeschuim. Gaat dus over vrijhandel en dope, erg vermakelijk als je ondertussen The Wire aan het kijken bent. Legendarische uitspraak van een Britse kolonist in India: 'Vrijhandel is Jezus Christis. GVD, er is dus echt niets veranderd. Machtig interessant!

Andrew Keen - The Cult of the Amateur
Beetje simplistisch soms, maar dat is nodig ook tegen al die internetevangelisten die vinden dat het internet alleen maar positieve dingen heeft gebracht. Voor straf zouden die eens een dagje verplicht de reacties op artikelen in De Telegraaf moeten lezen.

Hans Abbing - Van Hoge Kunst naar Nieuwe Kunst
Beetje simplistisch soms, maar dat is nodig ook tegen al die cultuurpausen die maar in hun ivoren torentje subsidie zitten op te strijken. Vooral het idee dat klassieke muziek is verworden tot het voor steeds meer geld steeds een heel klein beetje beter uitvoeren van dezelfde muziekstukken, terwijl de meeste mensen best bereid zijn genoegen te nemen met een gewoon goede uitvoering vond ik een eye opener.

Dimitri Verhulst - Godverdomse Dagen op een Godverdomse Bol
Erasmus schreef eeuwen geleden Lof der Zotheid als tussendoortje. Het werd zijn bekendste boek. Gvd Dagen is de Lof der Zotheid van de eenentwintigste eeuw. Diezelfde zwarte humor, diezelfde bijtende stijl, diezelfde diepe waarheid onder wat een uit de hand gelopen grap lijkt (overigens wel een waar een hoop research voor gedaan moet zijn.) En man, wat kan die Verhulst schrijven zeg. Dat ritmische, dat zie je eigenlijk nooit bij Nederlandstalige schrijvers.

Voor straf zouden die eens een dagje verplicht de reacties op artikelen in De Telegraaf moeten lezen.

Samen met de Youtube comments lees ik die om de zoveel tijd "graag" als een soort therapie.:( Trouwens bij de Volkskrant zwerven net zoveel paupers rond.

het leukste zijn de Wikipedia flame-wars, vind ik, maakt me niet uit wat voor onderwerp. omdat dat mensen zijn die van zichzelf vinden dat ze er ook nog verstand van hebben ook.

ik ben aan Anne Karenina begonnen, ze is net uit de trein gestapt (na 85 pagina's ofzo) vond 't daarvoor ook alweer mooi met de dikke Oblonski.

Godverdomse Dagen vond ik helemaal niets, maar dat had ik al gezegd.

Er kwam nog een goede omschrijving van GVD Dagen in me op: Midas Dekkers als beatpoet.

haha, zit wat in. grinnikend cynisme met een glas wijn erbij.

Samen met de Youtube comments lees ik die om de zoveel tijd "graag" als een soort therapie.

het zo nu en dan checken van de reacties op elsevier.nl zorgt er voor dat ik nooit en te nimmer heimwee krijg. beetje doseren want als ik het te vaak doe ben ik bang dat ik *nooit* meer terug naar Nederland wil...

anyway, gvdse dagen staat hier nog op de verlanglijst (heb'em wel al kado gedaan aan m'n broerjte). heb wel net robert vuijsje's alleen maar nette mensnen uit. ben niet boos geworden, wel heel vaak heel hard moeten lachen. en de nederlandse literatuur zou sowieso méér doorwrochte analyses van het werk van r.kelly en usher kunnen gebruiken.

Marcel Proust - De Kant Van De Guermantes
Zo deel 3 van Op Zoek Naar De Verloren Tijd zit erop. Het was weer een plezier al was het soms op de automatische piloot doorlezen. Wat betreft de impact van de Dreyfuss-affaire op het alledaagse leven in Frankrijk is het natuurlijk een niet te overschatten boek. Maar man oh man honderden pagina's die je aan gekeuvel in zo'n salon moet doorwerken, dat is toch zwaar werk. Gelukkig kwam geile Albertine nog langs, maar Marcel is alweer over zijn verliefdheid heen en in de wolken vanwege de gravin van Guermantes die vooraf aan een toneelstuk naar hem zwaait. Vreemd ook weer dat het tegen het einde nog even snel vuurwerk wordt met de mafkees Baron De Charlus. Iemand dit al gelezen? Mijn idee is dat De Carlus (zo homo als Gordon) zo pissig is vanwege a) genetisch doorgegeven waanzin of b) Marcel zijn signalen over "vriendschap" en een "speciale relatie" niet helemaal goed decodeert. Nog vier boeken te gaan. :)

Alicia Drake - The Beautiful Fall
Proust komt ook af en toe langs in de exemplarische dubbelbiografie van Yves Saint Laurent en Karl Lagerfeld die op superieur Engelse manier worden geportretteerd. Prachtig tijdsbeeld, ook van Parijs en hoe het van wat duffe stad in de jaren 50 wordt getransformeerd tot hedonistische hoofdstad met voorspelbare neergang begin jaren 80 (coke/heroïne/AIDS). Lagerfeld doorstaat het als seksloze boekenwurm/freelance workaholic allemaal glansrijk en doet nog steeds zijn ding (al was hij minder blij met het boek en spande een rechtzaak aan die hij verloor), YSL werd gek. Drake schrijft fantastisch zonder dat ze opschepperig doet, je zit er vanaf de eerste pagina in. Eigenlijk de perfecte continentale variant op Nick Kents 'Twilight in Babylon: The Rolling Stones After The Sixties'.

Junot Diaz - Los Boys / Het korte maar wonderbare leven van Oscar Wao
Los Boys is een verzameling verhalen die naadloos in elkaar overlopen. De thema's zijn hetzelfde: Domicaanse dropouts in New York die zich geen raad weten met heden, verleden en toekomst. Deze thema's worden in de langere opvolger verweven tot een familiekroniek a la Marquez, die overal bejubeld is. De stijl is vrij schreeuwerig (net als Catch 22 van Joseph Heller), maar het leest als een trein. Het knappe is dat Diaz erin slaagt het lot van een hele samenleving weet te verwoorden en een plaats in de geschiedenis geeft. Het enige nadeel is dat de ellenlange voetnoten het verhaal onderbreken, maar het geeft wel diepte aan het geheel.

Steven Adolf - Spanje achter de schermen
Tien losse hoofdstukken die beginnen met een lokaal feest in Spanje, van waaruit de hele samenleving wordt blootgelegd. Veel prikkelende verhalen en scherpe analyses van deze journalist die o.a. voor het NRC schrijft. Had hij 'In Europa' maar geschreven, en niet Geert Mak. Het boek is nog beter dan dat van Guardian-correspondent Giles Tremlett.

Roberto Bolaño - By Night in Chile
Gruwelverhaal van een priester die Marx mag onderwijzen aan Pinochet. Maar dat is niet het enige wat hem dwarszit.

Roel Bentz van den Berg - Engelen in Regenjas
Verzameling essays die alle kanten lijken te waaien maar wel degelijk een strak opgezette structuur hebben, en een punt maken. Van den Berg is veel persoonlijker gaan schrijven en kijkt verder dan alleen de muziek. Het prettige aan Van den Berg is dat het geen betweter is die zijn gelijk wil halen, maar heel goed om zich heen kijkt en zich laat verbazen om wat om hem heen gebeurt. En het ook nog heel goed kan verwoorden ook.

Herman Koch - Het Diner
Wat betreft het plot is het allemaal te Spielberg: vakwerk, maar je ziet de radertjes te veel draaien. Maar waarin Koch natuurlijk onovertroffen is in het portretteren van de Homo Klootzakus. Zie ook de man van de dierenwinkel, Kerstens en het meest abjecte typetje op de Nederlandse tv ooit: meneer Jos. Wat dat betreft is Koch in Het Diner geweldig op dreef. Het is heerlijke gruwelen als één van de hoofdpersonen - de een is nog verachtelijker dan de ander - er weer achteloos een horroruitspraak uitgooit als "De kunst van het barbecueën is een goed vuur. De rest is peanuts."

Paul Krugman - De Crisiseconomie
Deze Nobelprijswinnende econoom is eigenlijk ook een heel vervelend mannetje. Hij weet het altijd beter en is niet bereid tot enig compromis. Als hij dan gelijk krijgt - en dat is vaak zo - dan schrijft hij net te parmantig "Zoals ik drie jaar geleden al voorspelde..." Heeft hij ongelijk dan is het altijd "Waarom het zo gegaan is, is nog steeds niemand helemaal duidelijk." Maar deze geüpdate versie van een boek dat oorspronkelijk over de economische crises in Argentinië, Japen en de Aziatische tijgers is wel ontzettend verhelderend. Krugman legt het helder uit, maar wel op een hoog niveau; ik weet nu eindelijk wat een hedgefonds precies doet.

Rob Wijnberg - Nietzsche & Kant lezen samen de krant
Wijnberg is dan vaak net iets te oppervlakkig. Je merkt toch dat het oorspronkelijk krantenstukjes zijn geweest. Toch ook een aantal verrassende inzichten. Ik was vooral blij dat eindelijk iemand uitlegt waarom Wilders wél een racist is, ook al is religie een keuze. Ik had al jaren het gevoel dat er een rare kronkel in Wilders' logica zat, maar ik kon mijn vinger er niet opleggen.

alex ross - de rest is lawaai
een goed geschreven gids over de klassieke componisten van de 20e eeuw, geplaatst in context van cultuur en tijdperk, en met veel aandacht voor de persoonlijke eigenschappen van de beschreven mensen. en zo kom ik erachter dat veel componisten net zulke narcistische egotrippende ijdeltuiten waren als de hedendaagse popsterren. ga je er toch ander naar kijken, merk ik.
in ieder geval, heb ik nog lang niet uit (zit net bij schönberg en zijn 12-toons muziek), maar het nodigt erg uit tot luisteren en ontdekken. zo had ik nog nooit le sacre du printemps van stravinsky gehoord; nu wel, en erg mooi, hoewel het maar moeilijk is voor ste stellen hoe bizar het in de oren van het publiek van toen moet zijn binnen gekomen; naar huidige avantgardemaatstaven is het behoorlijk toegankelijk en conventioneel. grootste ontdekking tot nu toe moet wel jean(janne) sibelius zijn, de finse componist die zijn 8e symfonie nooit af heeft gekregen aangezien hij merkte dat hij niets meer te zeggen had wat hij nog niet had gezegd. zijn 4e symfonie is waanzinnig mooi, en verbindt bijna romantische passages aan zware dreiging en sombere melancholie. als iemand een kenner van sibelius is: welke box moet ik nemen? er zijn veel 4 en 5 cd boxen in omloop met zijn 7 symfonieën (voor weinig geld, alles tussen de 20 en 30 euro), maar welke uitvoering (orkest en dirigent) is echt de moeite waard?

Simon Rattle is goed [op EMI met Bournemouth Symphony Orchestra meen ik]. Wel opnames uit de jaren tachtig. Inderdaad erg mooie muziek :)

Ik was vooral blij dat eindelijk iemand uitlegt waarom Wilders wél een racist is, ook al is religie een keuze.

Technisch gezien zou ik de term inderdaad niet geschikt vinden, maar zoals hij de moslims over een kam te scheren (al zegt ie van niet) is het wat mij betreft net zo dom als zeggen dat alle negers goed kunnen dansen. Ik zat laatst z'n site eens te bekijken, ik was wel benieuwd hoe hij de dubbele paspoorten een halt toe gaat roepen. De enige manier dat je als Nederland eenzijdig zulks kunt bewerkstelligen is die mensen het Nederlandse paspoort afnemen volgens mij. Of die Mocro's het land uit natuurlijk. Zeker met die bereidheid tot overleg die PVV zo kenmerkt.

"De enige manier waarop je..."

Die Simon Rattle box is met The City Of Birmingham Orchestra. Ik kwam op kwadratuur.be nog een mooie bespreking tegen van een box met de complete symphonies van Sibelius door de Helsinki Symphony Orchestra olv Leif Segerstam van een paar jaar geleden. Ik heb die opnames nog niet gehoord maar ik heb nog nooit een miskoop gedaan nav een bespreking op voornoemde site en de opname kwaliteit zal wel een stuk beter zijn dan die Rattle box.

@Bas
Wat is eigenlijk de opzet van Alex Ross in dat boek? Is het bijv. alleen chronologisch van opzet of Westers georiënteerd?
ik moet het boek nog steeds lezen, gelukkig is er nu een goedkope engelse paperback.

@ Eric:
het is inderdaad grotendeels chronologisch van opzet, en vooral westers georienteerd (maar rusland mag ook meedoen, evenals andere oosteuropese landen). wat hij - vind ik - heel mooi doet is de context van de componist en zijn muziek weergeven tegenover de sociale, politieke en culturele achtergrond.

@ onzemars:
bedankt voor de tips, ik ga snel op zoek naar de finse versie!