Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg

Nee, die moederliefde is juist voor een keer niet irritant (weet ook niet waarom). :) Zit in dit deel ook die beschrijving van het raampje in de kerk met een zin van twee pagina's? Een meesterlijke zin. Derde deeltjes zijn trouwens altijd te gek in die boeken [zie hierboven] Overigens gaan die societytaferelen door, elke deel weer. :)

Umberto Eco - Travels in Hyperreality
Wilde ik al jaren lezen (die titel hè?). Verzameling essays van Eco voor kranten en tijdschriften van zijn tijd voordat hij beroemd werd (jaren 60-70). Leest heerlijk weg. Titelessay(s) gaan over Amerika. Daarna schiet het alle kanten op: Middeleeuwen (altijd helemaal te gek als hij daar over begint), voetbal (vind hij zwaar kut), terrorisme, spijkerbroeken, wereldtentoonstellingen, Marshall McLuhan, Barthes...geef de man een onderwerp en hij schrijft er een prettig stuk over, met een heel apart en prettig gevoel voor humor...en altijd leerzaam.

Zit in dit deel ook die beschrijving van het raampje in de kerk met een zin van twee pagina's? Een meesterlijke zin

oh ja die vergat ik nog. (de 2 pagina lengte viel me niet op) maar wel dat hij werkelijk élk 'kernbegrip' uit mijn kunstgeschiedenis cursusje daar even in wist te frommelen (arcaden, travee, sarcofaag, apsis, you name it)

Patti Smith - Just Kids
Mooie biografie over zichzelf en Robert Mapplethorpe die vooral de tijd beslaat voordat ze beiden beroemd werden. Dacht gezien de foto's van Mapplethorpe altijd dat ze een soort platonische relatie hadden maar dat is verrassend genoeg lange tijd niet zo. Eigenlijk ook een heel mooi boek over New York in de jaren '70, geniaal verrot, en ik verbaasde me er ook over wat een kleine scene dat uiteindelijk was. Het komt allemaal natuurlijk bij elkaar met de hoes van Horses, erg mooi geschreven hoe die tot stand kwam.

En het boek schijnt een babe catcher te zijn: Greatest pick-up book of all time is Just Kids by Patti Smith, because every girl has read it and they ALL want to talk about it. :) [dit geldt vanzelfsprekend niet in Nederland]

Murakami is ook een goeie in dat lijstje (ik zal maar niet uiteenzetten waarom)

(Portnoy als ultieme turn off lol indeed)

Nou toch, waarom Murakami? (ik voel het namelijk niet zo, dus ben wel nieuwsgierig)

http://www.billboard.com/photos/stylus/2595279-psy-gangnam-style-video-617-409.jpg

nee serieus, sensuele erotiek (en zelfs viriliteit) 'aangekleed' in literatuur.

of

http://24.media.tumblr.com/tumblr_lydqj85NZm1qzog3xo1_500.png

De vrouwen in de boeken van Murakami zijn ingewikkeld, als een jongen dat leest doet ie pogingen ze te begrijpen

bovendien, expanding, de jongens in Murakami boeken denken heel lief met de vrouwelijke personages die permanent in emotionele achtbanen zitten mee, maar zijn tegelijkertijd down to earth, en trouw!

Aah! Duidelijke zaak inderdaad. (behalve dat van die jazz ;)

John Steinbeck - The Wayward Bus
Uiteindelijk ga ik gewoon voor die working on the highway layin down the black top Amerikanen he. Dit is een betrekkelijk minor werkje van een van mijn helden, wat je vooral kunt afleiden uit het feit dat het boek zéér self-assured vol prachtige karakter-introducties als een nieuw epos begint, om na 100 pagina's zich als het ware te realiseren dat er slechts materiaal is voor een Hollywood-achtig verhaal. (Steinbeck schijnt ook nog een keer een film te hebben geregisseerd, moet ik nog zien) The Wayward Bus stopt de microcosmos van de Amerikaanse samenleving in een bus (met een Mexicaanse chauffeur!) en dan loopt de bus natuurlijk vast.

Toergenjev - Eerste Liefde
(en 2 andere verhalen in dezelfde pocket) Het titelverhaal is het beste, meest romantische, meest filmische, over een jongen die een kalverliefde opvat voor een Russische adelmeisje, maar concurrentie krijgt van zijn vader! Daarna volgt een nogal ingewikkeld (raamvertellings)verhaal over een man die van een afstandje een obsessie heeft voor een jodin, die onder de plak wordt gehouden door een Tsjechisch-Russische koopman. Het derde en laatste verhaal is weer wel goed, opnieuw een outsider met een obsessie voor een tragische dame (een toneelspeelster in dit geval) maar nu naderen ze elkaar wel, al is het dan uiteindelijk op metafysische gothic novel wijze.
Uiteindelijk gaat het om die milde Toergenjev-touch, héél lichte humor, in het laatste verhaal is het hoofdpersonage een kluizenaar die zich meestal met de wetenschap bezig houdt. In zijn kamer stond een piano, waarop hij echter nooit speelt, 'behalve die keren dat hij het deksel even opende en een enkel septiem akkoord aansloeg' (in parafrase)

A.F.Th. van der Heijden - Een Gondel in de Herengracht
Zijn debuut, een verhalenbundel die los van elkaar te lezen zijn maar uiteraard ingenieus in elkaar grijpen. Want de compositie is alles bij Van der Heijden en wat hij later zou doen in de cyclus 'De Tandeloze Tijd' gebeurt hier ook, maar dan in minder pagina's. Gegoochel met thema's, flashbacks die verhalen 'in itself' zijn, veel symbolen, virtuoos taalgebruik, het is er allemaal en ook de verhalen boeien, zij het soms om een terzijde die er helemaal niet toe doet, zoals de gestolen krokodil in een studentenwoning die naar een vlieg hapt en twee dagen later doodgaat. Naar het einde toe slaat de mystificatie toe en moet je meer moeite doen om zelf het verhaal te begrijpen (personages worden niet bij naam genoemd, er wordt verwezen naar gebeurtenissen die niet worden beschreven, dat soort dingen). Lezen wordt dan een soort literaire kruiswoordpuzzel.

Gustave Flaubert - L'Éducation sentimentale
Ook zo'n klassieker die ik al jaren moest lezen. Favoriete boek van Bret Easton Ellis en zo. Begint een beetje moeizaam, weer van die proto-soapachtige taferelen: oh ik zie het niet meer zitten maar ik kom thuis en daar ligt een brief te wachten. Maar op een gegeven moment leest het echt als een trein zonder dat het nou echt spannend is. Via de hoofdpersoon Frederic probeert Flaubert een generatie te vereeuwigen en haakt er meteen even Parijs 1848 bij aan. Die Frederic toch, een prima gast maar oh, oh, de vrouwen daar snapt hij weinig van. Zijn echte liefde Madame Arnoux is al getrouwd en die andere twee zijn lastig. Geweldig trouwens dat je nooit te weten komt of Madame Arnoux nou echt mooi is, je ziet haar echt alleen via zijn ogen. Het eindigt met twee briljant melancholische laatste hoofdstukken. Sowieso erg goed geschreven (zijn omschrijvingen word ik soms wat ongeduldig van), maar wel helaas teveel nagedaan. Laat we wel wezen elke generatie komt er wel weer zo'n lullo die probeert een L'Éducation sentimentale te schrijven en er totaal niet bij in de buurt komt.

Jonathan Lethem - Chronic City
Lethem doet Manhattan. Zijn observaties over de elite zijn erg raak en geloofwaardig. Probleem is dat de hoofdpersoon Chase Insteadman teveel functioneert als een pop en lijdzaam zijn lot ondergaat. Het is zijn omgeving die in beweging is. De meeste input komt van de oudere Rolling Stone-journalist Perkus Tooth, en ghost-writer Oona Laszlo - die op hun eigen manier Chase onder hun hoede nemen en eindeloze discussies voeren op metaniveau over de rol van de media, kunst en zelfs virtuele werelden - en daarmee indirect ook op het boek zelf (het lijkt Calvino wel). Dat lijkt me meer iets voor een essay, maar er moet ook nog een verhaal afgehandeld worden en dat gebeurt in de tweede helft, die minder interessant is dan de eerste helft. Want het einde wordt al eerder weggegeven in de gesprekken tussen de personages zelf en zelfs al mis je dat, dan nog zie je het al van heel ver aankomen. Maar toch, indrukwekkend boek.

Benoît Peeters - Derrida
Moest er natuurlijk een keer van komen, een biografie (formaat: dikke pil) over Derrida. Leest i.t.t. de teksten van de man zelf heerlijk weg. Peeters had ook wel een goed onderwerp uitgekozen want Derrida bewaarde echt alles wat hij schreef (aantekeningen, brieven, krabbeltjes). Begint met een hele mooie introductie over hoe een biografie te schrijven. Peeters weerstaat de verleiding om Derrida te Derridaën (of zoiets) en gaat voor strakke, conservatieve lijn. Vanaf de jeugd tot de begrafenis (en dan is het ook echt meteen afgelopen.) Ah en wat een jeugd! Tot zijn 16e woont Jackie zoals hij dan wordt genoemd in Algerije en op een of andere manier maakt dat heel veel duidelijk over zijn latere outsider status/ambivalente relatie in/met Frankrijk. Mooi beeld van Parijs in de jaren '50, Derrida werkt zich langzaam op en is al snel een lieveling van een paar sleutelfiguren (Althusser, komt erg sympathiek over) maar wordt steeds op sleutelmomenten in zijn carrière gedwarsboomd, wat uiteindelijk niet vele uitmaakt want hij wordt mega-populair in de V.S. (wat het natuurlijk nog erger maakt). Peeters maakt er ook geen intellectuele biografie van dus het werk zelf komt niet heel diepgaand aan bod, zijn ook genoeg andere boeken voor. Wat ontstaat is het beeld een aardige, hardwerkende denker die een methode ontwikkelt waar je eigenlijk bijna altijd ruzie mee krijgt. Gebeurt dan ook vaak. :)

@OMC: Derrida, Deleuze en Foucault: zijn die enigszins vergelijkbaar met elkaar qua moeilijksheidsgraad? Heb ooit eens een 'introductie' over Derrida gelezen, dus secundaire literatuur. Geen goed idee bij dit formaat denkers.

Mjaa. Ik vind Derrida de lastigste. Foucault is ten minste nog geworteld in geschiedenis en sociologie, dat maakt het nog tastbaar. :) Ik vermoed dat hij uiteindelijk ook (iets) makkelijker in het Frans is te lezen. Positions een bundel met drie interviews is de beste introductie die ik heb gelezen tot nu toe (naast Derrida For Beginners, je weet wel die stripachtige boekjes, die heel helder is.)

No Regrets: Writings on Scott Walker
In die kwartetrecensie was ik natuurlijk een beetje gemeen tegen The Wire, maar je moet gewoon op je hoede zijn. ;) Bovendien brachten ze vorig jaar deze bundel met essays over Scott Walker uit en dat is met veel liefde gedaan. Niet alles is even goed en ik had het gevoel dat 1 t/m 4 toch echt afzonderlijke essays hadden verdiend, zo'n glorieus nummer als 'Plastic Palace People' wordt op deze manier afgeraffeld (en zo zijn er nog wel een paar). Derek Walmsley is overigens wel erg goed over 3 en 4 (3 is rap mijn favoriete album van de man aan het worden). David Toop, Davis Stubbs zijn weer zekerheden maar de glansrol is toch voor good old Ian Penman. Die heel stoer voor een essay kiest over de "slechte albums" uit de begin jaren '70. Je hebt tegenwoordig van die cursussen Popjournalistiek en als ik daar iets voor zou moeten presenteren zou het iets gaan als "lees 'Dandy In Aspic' van Ian Penman, doe het nooit na maar dat is je ambitie. Einde verhaal." Is de aanschaf van het boek al waard. En wat een verademing trouwens dat er niet zo wijsneus is geweest die "dat kan korter hoor, Ian." is gaan zeuren. Nee, 63 pagina's? Doen we. Lekker tegendraads. Wie weet doen ze dit nog een keer, maar ja Scott Walker is natuurlijk wel een goudmijn en Nickelback is al voorzien. Swans is wel erg The Wire.

Ian Penman, even denken, en ja hoor, daar ging een lichtje branden (mooi stuk trouwens): http://www.thewire.co.uk/in-writing/essays/frank-zappa_don_t-do-that-on-stage-anymore

Ja, inderdaad, legendarische (en exemplarische) kritiek. Maar zijn positieve essay over Tim Buckley is nog beter (allebei terug te vinden in de bundel Vital Signs)

Benieuwd wat 'ie over Tarantino te melden heeft : )

George Eliot
Eerst dacht ik dat deze roman iets te slim 'for its own good' was, maar dat was jaloezie. Het is gewoon erg wijs boek. Geweldig spannende dialogen en fascinerend complexe vrouwen. (Zonder de neocon uit te willen hangen mogen 'we' daar als Westerse samenleving ook wel trots op zijn) Dat zo'n boek al in de 19e eeuw door een vrouw kon worden geschreven, etc etc

Louis Couperus - Iskander
Beste Nederlandstalige roman ooit. Zo dat is eruit. :) Man, ik heb 20 jaar gezocht naar dit boek, lag het gewoon bij mijn schoonmoeder in de kast "oh dat, die mag je hebben." Couperus had al wat historische romans geschreven (zie hierboven ergens) maar pakt met Alexander de Grote even goed uit (500+ pagina's, zijn laatste roman). Wat allereerst opvalt hoe goed hij de historische details kende (zeker voor een zelfverklaarde luiaard.) Een stevige basis waar hij vervolgens zijn eigen draai aan kan geven. Bagoas de Perzische eunuch speelt ook hier een belangrijke rol maar itt The Persian Boy waar hij eigenlijk een onuitstaanbare slijmbal is, is hij hier sinister. Couperus met zijn geëxalteerde, geparfumeerde stijl kan lekker los gaan op de Perzische cultuur, Babylon, etc. maar geweld kan hij onverwacht ook goed mee uit te voeten. Een van de mooiste scenes, die op een of andere manier heel modern is, je ziet de filmbeelden in slowmotion zo voor je, vindt plaats tijdens de slag bij Gaugamela wanneer Alexander in een moment tijdens de chaos aan alles twijfelt: zijn goddelijke status, de doden, de energie, alles waardeloos. Later, als hij bij de tombe van Cyrus staat komt het nog sterker terug. Geweldige passages. Beetje dezelfde conclusie als <a href="http://nrcboeken.vorige.nrc.nl/recensie/het-antwoordloze-waarom-iskander-de-laatste-roman-van-louis-couperus";>Bas Heijne</a> zie ik nu.

Joseph Roth - Radetzkymars
Beste roman die ik dit jaar ga lezen? Het zou zomaar kunnen. Oh, de tijd die voorbijgaat, en zo snel ook. Zelfs de personages ín het boek situeren de Slag bij Solferino aan het eind in de 16 eeuw. (Terwijl het boek slechts 2 generaties terug daarmee is begonnen) Het Habsburgse Rijk bestond nog toen er electriciteit was en auto's waren. De Keizer en de Laatse Benen. Mild, een beetje ironisch, maar toch ook met veel mededogen opgeschreven door Roth. 'En hij nam nog een negentiger.'

grappig, ik lees nu vooral die andere bekende Roth.
Philip Roth - The Humbling
Uit de serie kortere romans van Roth. Een acteur raakt in een crisis, totdat een jeugdvriendin voor de deur staat en zijn leven een nieuwe wending neemt. Geen meesterwerk, maar wel vermakelijk.
Philip Roth - Nemesis
Schuld en boete in Newark tijdens WOII. Sportleraar ontvlucht de stad waar een polio-epidemie heerst om bij zijn vriendin te kunnen zijn, een groep hulpeloze en zieke kinderen in de steek latend. En dan kun je wel raden hoe het afloopt, al gaat Roth in de laatste 30 pagina's nog even een stap verder.
Philip Roth - Everyman
Korte, sentimentele roman over het leven dat voorbijgaat. Roth heeft precies de juiste toon te pakken, tot en met de laatste pagina. Terecht bejubeld boek.
Philip Roth - Portnoy's Complaint
Oei, dit heeft de tand des tijds niet helemaal doorstaan. Een bijelkaar geschreeuwde roman zonder plot.
Philip Roth - The Human Stain
Onderdeel van 'The American Trilogy', dus afgezet tegen de tijdgeest van de VS. De Vietnam-passages maakten het meeste indruk (en dat is niet eens de hoofdlijn van het boek, die ook niet mis is).
Philip Roth - American Pastoral
Ook onderdeel van de 'American Trilogy'. Deze maakte toch de meeste indruk van allemaal. De perfecte Amerikaanse droom die omslaat in een nachtmerrie wanneer een dochter van een succesvolle ondernemer radicaliseert. En zo mooi opgebouwd allemaal, het soort boeken waar geen einde aan mag komen wat mij betreft.

Everyman heb ik laatst na 25 pagina's gelaten voor wat het is. (Typisch zo'n boek wat ik niet zelf zou kopen.)

John D. Barrow - Impossibility: Limits of Science and the Science of Limits
Fascinerend boek waarin de Engelse natuurkundige en kosmoloog de grenzen van kennis verkent. Geen groot stilist maar wel een boek met een prettige opzet, veel mooie citaten en kleine subhoofdstukjes van ongeveer 2 pagina's die zo volgestopt zijn met informatie dat ik vaak onwillekeurig begon te knikkebollen (meestal een teken dat ik overladen word ;). Het beste is Barrow op zijn eigen terrein: het universum. Wonderbaarlijke materie over multiverses, zwarte gaten, uitdijing en een sobere uiteenzetting dat we nooit het complete plaatje zullen zien.

Nanne Tepper - De Eeuwige Jachtvelden
Hoewel geloof ik nooit echt loskwam van dit debuut en het allemaal zo tragisch eindigde mag Tepper toch trots zijn. Beter één goed boek, dan een heleboel minder (of geen!)
Parijse melancholie, Groningse incest, Vaandrager zindert door, maar dan intellectueler (obscure popreferenties!)

+ie, + e (zelf te plaatsen, om het op zijn Vaandragers te corrigeren)

Leuk leesvoer which will taint whatever Dan Brown you will ever read … (als je je zoals ik nog niet gewaagd had aan het proza).

LOL

(sommige mensen vinden het irritant als mensen de best bits uit stukjes herhalen, maar ach)

They even say my books are packed with banal and superfluous description, thought the 5ft 9in man.

"Now the party's over, I'm so tired"

Marcel Proust - De Tijd Hervonden
Ik ga zo mijn medaille halen bij de Proust Vereniging. Geweldige afsluitend deel waarin eerst een beeld wordt geschetst van Parijs tijdens WOI. Vervolgens is er een sprong in de tijd en slaat de ouderdom toe (met een paar geweldige effecten als je zolang met die personages hebt geleefd) en ontvouwt Proust meer filosofische ideeën over tijd en herinnering. En hij gaat compleet meta door het schrijfproces en aanloop tot À la recherche du temps perdu er doorheen te weven. Vreemd gevoel dat het voorbij is, zou zo overnieuw kunnen beginnen (lijkt me ook erg geschikt voor herlezing).

Ik wacht nog even met die Proust-trip.

A.F.Th. van der Heijden - Advocaat van de hanen
Goed te doen dit, omdat de Van der Heijden een duidelijk plot voor ogen houdt. Maar als dat afgewerkt is, is het boek nog niet afgelopen en wordt het minder interessant (er wordt nog een subplot afgewikkeld over relationele toestanden).
Jonathan Lethem - The Fortress of Solitude
Een mashup-roman die vrij realistisch begint (gentrification in New Yorkse buurt, vriendschap tussen blanke en zwarte jongen), maar ineens verandert in een comic wanneer er 'supernatural powers' aan te pas komen. En dat had niet gehoeven. Het slot gaat ook volledig in rook op (want is een recensie van een Brian Eno-cd).

want is een recensie van een Brian Eno-cd

haha, bizar.

Uit de boekenwinkel van The Wire:

Tony Whyton - Beyond A Love Supreme: John Coltrane and the legacy of an album
Whyton is een echte jazz-professor en dus schreef hij een academisch boek, dat vooral leunt op citaten van anderen (met name Ben Ratliff van de New York Times) en gaat over de waardering van 'A Love Supreme' door derden dan over de muziek zelf. En dat is jammer, want veel heeft hij niet toe te voegen behalve dat hij gehakt maakt van een aantal mythes rondom de persoon Coltrane en de opnames van het album.

David Stubbs - Fear of Music: Why People Get Rothko But Don't Get Stockhausen
Leest heerlijk weg, als een goed geschreven artikel in The Wire. Eigenlijk zijn alleen de laatste twintig pagina's echt de moeite, omdat hij hier zijn punt maakt (de rest is een snelcursus kunst- en muziekgeschiedenis van de 20e eeuw). Natuurlijk zijn de redenen voor het gebrek aan massa-belangstelling voor experimentele muziek vrij voor de hand liggend, maar Stubbs komt met een paar interessante observaties, als het gaat over de rol van de overheid en bedrijfsleven in het promoten van kunst en muziek (kort door de bocht: het bedrijfsleven laat muziek links liggen, maar steekt wel veel geld in moderne kunst). Het einde laat zich ook lezen als een manier om te ontsnappen aan retromania (al gaat het dan wel weer sneaky genoeg over Engeland met zijn BBC, om zo niks over de huidige situatie in de VS te hoeven zeggen). Ook is Stubbs nogal borstklopperig over de geschreven pers (hij verheerlijkt de NME van vroegah), terwijl hij MTV verwijt dat ze concessies afdwingen bij muzikanten om uitgezonden te mogen worden (alsof dat nu nog het enige medium en graadmeter is voor popmuziek, en het ging toch over experimentele muziek en niet over popmuziek?) - niet een heel sterk punt van Stubbs. Op het eind komt ook nog even David Toop langs en een verhandeling over 'sound art' als mengvorm van moderne kunst en experimentele muziek, maar Stubbs kapt dit nogal bruut af. Stubbs is duidelijk meer thuis in de muziek dan de kunst - verschillende stromingen onderscheidt hij niet, terwijl hij dat voor experimentele muziek wel doet. Kortom, al met al nogal subjectief zonder echt heel diep te gaan, maar wel leesbaar geschreven. Ook vaste prik bij The Wire-auteurs: Zappa krijgt er weer van langs, en Beefheart is het ongekroonde genie.

en gaat *meer* over de waardering van 'A Love Supreme' *van* derden dan over de muziek zelf.

Ik las nochtans laatst een positieve recensie van een Zappa in The Wire (okay, was verrassend ;). Ik trek ze allebei om verschillende redenen niet maar ik denk toch echt dat het grootste deel toch echt met imago te maken heeft: Zappa wilde te graag serieus genomen worden als kunstenaar, Beefheart doet het gewoon en lijkt het geen hol te kunnen schelen.

En dan zingt ie over Penis Dimension en He's So Gay? :)

Ik denk dat die onderbroekenlol slecht valt bij sommige mensen, die nemen dat juist veel te serieus. Voor mij hoeft 't het ook altijd zo nodig, maar er is wel veel meer dan dat.

Onderbroekenlol heeft een lange traditie in De Echt Heel Serieuze Kunst. :)

Zappa wilde te graag serieus genomen worden als kunstenaar, Beefheart doet het gewoon en lijkt het geen hol te kunnen schelen.

Dat is dan ook precies het punt van Stubbs. Hij heeft het vooral over de Zappa uit de jaren '60 (dus de eerste MOI), toen Zappa nog als progressief gold en anti-establishment, en onterecht op een hoop gegooid werd met avantgarde/progressieve rock. Na het ongeluk in Engeland in '71 is het volgens mij nooit meer goedgekomen tussen de Engelse pers en Zappa (op Ben Watson na). Er zijn nu wel weer verdacht veel uitvoeringen van Zappa-werk in Engeland.

over de rol van de overheid en bedrijfsleven in het promoten van kunst en muziek (kort door de bocht: het bedrijfsleven laat muziek links liggen, maar steekt wel veel geld in moderne kunst

beeldende kunst is een belegging he slash handelswaar, je kunt zo lastig een muziekstuk 'kopen'.

maar dat zal ie ook wel gezegd hebben :) (niet dat ik hier ineens het licht pretendeer te zien)

Inderdaad, kunst is een belegging, en mensen zijn benieuwd naar 'het origineel', terwijl muziek een massacomsumptiemiddel is met een lage prijs. Plus dat een schilderij sneller en makkelijker te consumeren is dan een werk van Stockhausen of een andere avantgarde-componist, en dat mensen - als ze al mee in aanraking komen - er niet dieper in geïnteresseerd raken omdat dat nog meer tijd en moeite kost.

ah ja dat tijds-aspect, mooi, en geniepig eigenlijk :)

Thomas Pynchon - Bleeding Edge
Nieuwste van Pynchon gaat over een jaar in New York, het begin van de lente 2001 tot het einde van de winter in 2002. Je weet dus wat er in het midden gaat gebeuren en daar worden van te voren flink wat obscure hints naar gegeven. Hoofdpersoon is de erg sympathieke Maxine, typisch semi-louche film noir figuur (een gevallen fraude onderzoekster en moeder van twee) die zich langs allerlei figuren en heikele situaties moet manoeuvreren. Verder is het niet na te vertellen, op 2/3e weet je dat het plot geen echte oplossing gaat vinden, maar het gaat toch om alle verhalen er om heen, de Pynchonparanoia, grappen en obsessie met eten. En het is een van de definitieve New York romans, met bizar gevoel voor detail beschreven (en prettige Brett Easton Ellis vs William Gibson vibe.) Waarschijnlijk voor New Yorkers met historisch besef een zwaar melancholische leeservaring.

Was even bang dat Lethem in dat artikel het hele boek wou gaan samenvatten, maar dat deed 'ie gelukkig niet.

Eh ja, daar moet je voor uitkijken, die literatuurrecensenten willen nog ouderwets hele plots verraden. :) Niet dat plot er heel erg toe doet in dit geval [maar nog wel wat semi-spannende momenten die met van die jaren 70 thriller clichés spelen].

Nou is Lethem wel een geval apart. Ik heb 'The Ecstasy of Incluence' gelezen, een bundel van hem met journalistiek werk. Het is een verkapte autobiografie die eigenlijk 'How I became a NYT intellectual' zou moeten heten. Want het is me wel een wijsneus. Hij heeft zeker talent, maar wat een bewijsdrang heeft die man. 'Van alle markten thuis, van de straat en toch ook high-brow, weet je wel'.

Tom Wolfe - The Bonfire of the Vanities
Oftewel 'Sherman McCoy vs. The People'. Volgens kenners 'vintage' Tom Wolfe en het stelt zeker niet teleur. Wervelend proza en een plot dat tot het eind toe alle kanten op kan en dat ook doet. Het verhaal: een auto-ongeluk in de Bronx zorgt ervoor dat een Wall Street-yup politie en justitie achter zich aan krijgt, en uiteindelijk onderdeel wordt van een politiek showproces waarbij de waarheid niet of nauwelijks meer ter zake doet. Wolfe heeft duidelijk veel research verricht gezien de details die hij oplepelt over het New York van eind jaren '80, en bouwt zijn sardonische plot heel langzaam op zonder dat het saai wordt. Sterke personages en ondanks (of juist doordat) het allemaal zo doortrapt en cynisch wordt beschreven (iedereen gebruikt iedereen) allemaal behoorlijk realistisch.
Jonathan Franzen - Freedom
Net als vaak bij Grunberg neemt Franzen een ontwricht gezin als uitgangspunt. Alleen is dit verhaal zo ongeloofwaardig dat alleen Franzen's stijl je door het boek heen helpt. En net als bij Grunberg is het allemaal nogal over de top, zwartgallig en naar. Ook opvallend is hoe Franzen personages afdankt door ze pardoes te laten verdwijnen of gewoon maar terzijde te schuiven - wat het allemaal nog ongeloofwaardiger maakt. Uiteindelijk draait het boek uit op een 'larger than life' ecologisch/politiek drama, net als bij Ian McEwan's 'Solar'.

Marge Piercy - He, She and It
Nog een hoofdstuk uit het langlopende vrouwen-s.f. project en deze roman uit 1991 is helemaal bij de tijd gezien Real Humans op de tv. Dit is een hoogwaardige cyberpunkroman over een redelijk geloofwaardige toekomst van een samenleving na ecologisch rampspoed en wat oorlogen in het Midden-Oosten, waarna een conglomeraat multinational-steden overblijft, bewoond door een soort fanatische uitzendbureautypes. Daar buiten wonen de paupers die overdag het vuile werk mogen opknappen. En je hebt vrije enclaves zoals het kibboetsachtige dorp waar de hoofdpersoon haar jeugd heeft doorgebracht en nu weer terugkeert na een traumatische scheiding (waar pa het kind krijgt). De vader van haar jeugdliefde en haar oma hebben in de tussentijd illegaal gewerkt aan een cyborg die de enclave moet beschermen tegen allerlei gevaren. Ondertussen wordt het verhaal afgewisseld met een legende die de oma opschrijft voor de cyborg over een golem die ooit in Praag rond 1600 werd gecreëerd om het getto te beschermen tegen pesterijen en de terugkerende pogroms. Twee mooie verhaallijnen met een vergelijkbaar einde dat zeer onrechtvaardig uitpakt voor beide mens-machines. Kon niet anders concluderen dat je dit soort wezens nooit op mensen moet laten lijken. Mooi en subtiel geschreven.

Morrissey - Autobiography
Eigenlijk één lange afrekening met mensen met wie Morrissey nog een appeltje te schillen had. En dan zijn er nogal wat, want het boek telt meer dan 400 pagina's (Morrissey is onverbiddelijk: mensen worden in één enkele alinea opgevoerd en afgeserveerd). Dat dit boek lekker wegleest komt omdat Morrissey zijn woede in onderkoelde, typisch Britse humor giet en even scherp is als een scheermes. En ook kan schrijven. Na een Charles Dickens-achtige beschrijving van zijn jeugd in het vervallen Manchester, staat op pagina 150 de artiest Morrissey op en gaat het over The Smiths, maar nog meer pagina's gaan over het proces dat drummer Mike Joyce tegen hem aanspant en wint. Dat gedeelte is tamelijk saai, net als gedeelte daarna over weer een tournee en een cd, om maar te benadrukken dat hij de Smiths niet nodig heeft (zij hem wel).