Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg

Umberto Eco - The Prague Cemetery
Eco doet nog een keer wat hij eerder heeft gedaan in 'De Slinger..', namelijk een theorie uitwerken die vervolgens navolgers krijgt en een eigen leven gaat leiden. Hoofdpersoon is een sluwe vervalser die iedereen verraadt voor een zak geld. Plaats en tijd: het Parijs van eind 19e eeuw, levendig en fraai beschreven door Eco. Maar toch is hier nauwelijks doorheen te komen, want na weer een vervalsklus komt er een volgende...en dan is het zomaar afgelopen. Eco zelf zal aan het schrijven een hoop lol beleefd hebben, maar ik als lezer duidelijk minder. Om zichzelf te vermaken voert Eco een gespleten persoonlijkheid op, wat twee dagboeken oplevert, waar Eco als alwetende verteller wijs uit weet te worden (het is niet voor niets een alwetende verteller...zucht). Nee, 'De Slinger...' is duidelijk het betere boek van de twee, want daar wordt de spanning steeds verder opgebouwd, terwijl je hier de weg kwijtraakt in alle contra-spionagezaken waar de hoofdpersoon in verzeild raakt. In het begin slaat de verveling al toe bij een klus als oorlogsverslaggever in Italië. Was dat nou nodig om dat in zoveel tekst te doen? Ook komen er welgeteld twee vrouwen in het hele boek voor, en die zijn allebei bijzaak.

Frida Vogels - Dagboek 1962-1963
Eens kijken, dat is dus het 4e deel in de mooiste liefdesgeschiedenis uit de Nederlandse literatuur. In het eerste deel breekt Frida met haar broer, ze gaat op eigen benen staan. Al die jaren daarna blijft ze met hem worstelen, maar in '63 begint het toch eindelijk te lukken. De broer is een manisch-depressief persoon, die in zekere zin door Frida overeind is gehouden (zij geeft 'm liefde, hij adoreert haar). Maar ondertussen zit hij in A'dam op zijn kamertje te verpieteren, en verhuist Frida naar Italie, waar ze langzaam maar zeker in een Zuid-Italiaanse familie wordt 'opgenomen'. (Wat ze eigenlijk haat, individualistisch als ze is)
'63 is ook het jaar dat Bij Nader Inzien verschijnt, de eerste sleutelroman van Vogels' studiegenoot Voskuijl. Eigenlijk maar een schoftenstreek zo'n sleutelroman, je literatuurt je medemensen, en die moeten vervolgens in de krant recensies over zichzelf lezen! (Frida is het meest mysterieuze personage, en wordt door recensenten - niet geheel onbegrijpelijk - weggezet als pathologisch geval.
Af en toe sijpelt er iets van de wereldgeschiedenis doorheen. (Mag u raden wat) (november, 1 regeltje)
Veel literatuurdiscussies ook, dit vond ik wel een mooie uitspraak van Frida's echtgenoot Enzo (consequent E. genoemd)

'Tweeduizend jaar geleden zou Kafka behoord hebben tot de mensen die de bijbel schreven', zei E., 'over tweeduizend jaar zal hij zo gelezen worden.'

'k zag gisteren een kentekenplaat met JFK als 'middle name' :)

Zou 't lezen meer prioriteit moeten geven, ik mis het wel. Was begonnen in 't boek van Jacqueline Oskamp over de geschiedenis van de elektronische muziek in NL (Onder Stroom), maar dat ligt nu alweer een paar weken te wachten tot ik doorpak.

ah die heb ik ook gelezen. Vond vooral Jan Boerman wel een fascinerend figuur (en ditto muziek)

is overigens veel kritiek op geweest op dat boek, krijg je waarschijnlijk als een vrouw een boek over electro-nerds pent ;) Was - meen ik - een enorm artikel in de Groene dat gehakt maakte van 75% van wat Oskamp in dat boek beweerde...

JFK indeed, btw.

Oh, dat is wel interessant, dat Onder Stroom.

mijn favo nieuwe stijl nummerbord (how off-topic can you get) was trouwens eentje die eindigde op KRS-1

hehe, vond 't als viroloog wel leuk om 2.5 jaar in een auto gereden te hebben met HBV op de plaat

Ja dat Boerman hoofdstuk heb ik gelezen. En de box gedownload. Puur vanwege de omschrijving van muziek & personage Boerman. Maar die box wacht ook nog op beluistering, misschien toch eens tijdens het forensen opzetten :)

De kritiek op het boek ben ik niet bekend mee, zal ik ook pas opsnorren na afronding van het boek (dat een impulsaankoop was).

Jennifer Egan - A Visit from the Goon Squad
Is dit een verhalenbundel of een roman? Allebei, zo blijkt al gauw, want de losse hoofdstukken zijn wel degelijk met elkaar te verbinden. Egan wilde heel veel met dit boek, en dat is redelijk gelukt. Het boek opent met een quote van Proust, en de knokploeg uit de titel is dan ook de tijd zelf, die genadeloos zijn werk doet. De toekomstdromen van een rits personages wiens wegen elkaar kruisen gedurende het boek komen dan ook niet allemaal uit. Niet alle personages zijn even interessant, maar het boek begint sterk met platenbaas Benny, die geld weet te verdienen met een punklabel en vervolgens in een Republikeinse nachtmerrie belandt als hij dat label voor veel geld van de hand doet en vroeg wil gaan rentenieren. Maar het probleem is dat personages ineens verdwijnen en hoofdstukken plotsklaps eindigen, terwijl er nog zoveel meer uit de personages te halen valt. Vlak voor het einde is er een hoofdstuk gemaakt in PowerPoint, verrassend genoeg het meest sentimentele hoofdstuk. Dit boek is geen klassieker maar wel erg leuk, en ondanks het zware thema vrij luchtig verteld.

Malcolm Lowry - Onder de vulkaan
Dante in Mexico, geschreven door James Joyce. Zoiets. Eén enkele leesbeurt doet waarschijnlijk geen recht aan alle symboliek, literaire verwijzingen en andere dubbele lagen die Lowry er nog meer heeft ingestopt, zonder van zijn plot af te wijken. Maar dan nog is het een zware kluif. Want ook de uitgever was niet overtuigd, dus klom Lowry in de pen en schreef een werkelijk geniaal pleidooi en samenvatting van de roman, die ook is bijgevoegd in de Nederlandse vertaling (helaas heeft de Penguin-uitgave die niet). En dan blijkt dat het struikelblok, het eerste hoofdstuk al zijn geheimen prijsgeeft wanneer je het hele boek door bent.

Dante in Mexico, geschreven door James Joyce

En William Faulkner. De ieder-hoofdstuk-geschreven-vanuit-een-ander-personage-structuur is van hem afgekeken. De Vulkaan heb ik een paar keer gelezen... een prachtboek. Kroegentocht in een straat die Via Dolorosa heet... één van vele magnifieke vondsten. Grootste nadeel: het verhaal speelt zich af in 24 uur, maar het lezen duurt véél langer. Het gevoel van tijd is op den duur weg.

De film mag ik trouwens ook graag zien. Briljante Finney!

^oh yeah

Ishiguro - When We Were Orphans
My very first Ishiguro, als we tenminste de film van The Remains of the Day niet meetellen... Ook deze zou best verfilmd kunnen (en mogen!) worden, raar detective-verhaal, waarin de lezer steeds meer aan de kwaliteiten van de detective gaat twijfelen. (Dat hij als kind fantasie-spelletjes speelt, is een duidelijke hint) Irritant slim trucje is de vertelstructuur (de detective rapporteert achteraf, maar niet achter nadat álles is gebeurd, nee, net een paar dagen erna) En de lezer raakt steeds nét niet bij. In het mindere middenstuk gaat dat frustreren, maar het Londense Sherlock Holmes-begin, en de filmische slotakte (in de slums van Shanghai) zijn de moeite waard.

spoiler: ik verwachtte als einde eigenlijk het totale demasque van de detective, maar de oplossing die Ishiguro heeft gekozen is - hoewel niet al te geloofwaardig - ook niet onaardig. :)

in de rouwadvertentie van Anil Ramdas (en schijnbaar ook in zijn eerste en laatste roman) komt een zin uit Onder de Vulkaan terug

Hij moest naar huis, naar waar het droog was en warm

(dat is een selectieve knip)

http://www.nrc.nl/boeken/2012/02/17/ik-wou-dat-we-nog-gevaarlijk-waren-2/

moest door de dood van Ramdas wel weer eens aan Het Blauwe Licht denken

dat was toen ik snob en 12 was mijn favoriete tv-programma. een groepje mannen (vrouwen kan ik me in elk geval niet herinneren) besprak al filosoferend tv-fragmenten. Allemaal heel heel Derrida/Sartre etc. En wat het helemaal tot het meest Franse programma ooit op de NL tv maakte was dat iedereen zat te paffen. Het Blauwe Licht sloeg dus eigenlijk niet op de gloed van de beeldbuis, maar de walm die boven de tafel hing. Dat zie je ook niet meer tegenwoordig.

Laurence Sterne - A Sentimental Journey
Sterne is the greatest natuurlijk, idioot ver zijn tijd vooruit, postmodernist dat 't is. (En bovendien ook in zijn opvattingen over meisjes en slaven...)
het 'reisverslag' A Sentimental Journey gaat voornamelijk over meisjes, met een LOL-momentje om de paar pagina's. Vooral in het eerste volume (van 2) trouwens. Het tweede is wat religieuzer van aard. Grappigste moment in vol. 1, het meisje in het naai-winkeltje 'u bent zo mooi, mag ik uw polsslag eens voelen?'

Het laatste hoofdstuk mag er ook wezen, het enige van meer dan 2 pagina's volgens mij, en met het meest open (pun intended) einde uit de wereldliteratuur. Zelfs een punt of een van Sterne's trademark - ontbreekt.

Jammer dat ze Tristram Shandy niet meer in de bieb hebben, mensen spreken van een schande.

let wel die hartslag opmerking is natuurlijk van Yorick (= Sterne's alter ego) tegen het meisje.

Heerlijk boek idd (A Sentimental Journey)

Simon Sebag Montefiore - Stalin: Het hof van de rode tsaar
Ik heb mijn omgeving al weken geterroriseerd met lofredes op deze lijvige biografie (600 p.) maar nu is hij ook echt uit. Meesterwerk. Prachtig filmisch begin, midden in het verhaal, de nacht dat Stalins vrouw zelfmoord pleegt na een diner en alles kantelt. Na dat deel heeft Montefiore er voor gezorgd dat je Stalin best wel een toffe peer vindt: eenvoudig, intelligent, loopt lange tijd gewoon over straat wordt door een zwerver voor bourgeois uitgescholden omdat hij hem te weinig geld geeft, doet braaf rekenhuiswerk met zijn dochter, etc. Dus komt wat erna volgt nog harder aan. Totaal bizar blijft het wel dat je zoveel mensen kan laten vermoorden. En toch briljant grappige momenten vooral in het hoofdstuk van Stalin de filmliefhebber o.a. hoe hij geniet van een piratenfilm waar de hoofdpersoon op zoek naar een schat een voor een al zijn kameraden uitschakelt: "kijk hem nou toch, hoe krijgt hij het toch voor elkaar?" Totale aanrader.

oeh, ik heb geen tijd voor non-fictie geloof ik, maar dat The Sting-achtige Georgische heistjeugd alvast voor een mooi eerste deel zorgt geloof ik meteen.

dat doet me dan weer in een vage kronkel denken aan een opmerking op ILX over die Hitler-subtitles meme. 'isn't it fascinating how Hitler is always the voice of reason' (in die filmpejs)

Ja, die jeugd-biografie staat meteen hoog op de lijst. :) Sowieso die jonge bolsjewieken hebben pre-revolutie de rock & roll levensstijl uitgevonden (zat al een beetje in deze bio nl.)

Marcel Proust - De Voortvluchtige
Een-na-laatste deel zit er op. Valt weinig aan toe te voegen, de bekende thema's en personages worden verder uitgewerkt...behalve dat wat Proust hier als de grote plotwendingen gebruikt gewoon rechtstreeks naar The Bold & The Beautiful wijst. "oh, ik krijg een telegram dat x terugkomt. Nog een telegram: 'x is dood!'"...later "telegram van x: je dacht dat ik dood was. Lolz. Trouwen?", "oh nee, ik had het handschrift niet goed gelezen, x is toch dood." Hilarisch. Daarna wel vaak mijn hoofd over gebroken: als je daar als schrijver nu mee aankomt word je ongenadig uitgelachen.

oh dat is nog niets vergeleken bij Saartje Burgerhart. ;)

Ian McEwan - The Child in Time
Duidelijk één van de beste McEwan-boeken, met name doordat McEwan goed weet weer te geven hoe een huwelijk langzaam uit elkaar valt als in de supermarkt een kind geroofd wordt. Maar er zijn een paar interessante subplots rondom de hoofdpersonage heen gebouwd die tot het einde toe spannend blijven. Met name de doorgedraaide uitgever/politicus die zich terugtrekt op het platteland in een zelfgebouwde boomhut en gedoe over een rapport over het opvoeden van kinderen waaruit in ieder hoofdstuk een quote volgt. Dan is er nog de hoofdpersoon zelf, een schrijver die debuteert met een kinderboek dat eigenlijk bedoeld is voor volwassenen. Het is natuurlijk geen toeval dat McEwan zelf ook zo'n boek heeft geschreven (The Daydreamer), dus dat maakt nieuwsgierig.

Flashback! Mijn lerares Engels was idolaat van Child in Time en dus moesten we dat allemaal lezen. Ik zat destijds helemaal in mijn Tolkien/Stephen King trip en vond het niet om door te komen. Natuurlijk kreeg ik er een vraag over op mijn mondeling. :(

Ik had één boek niet gelezen van de lijst, wel een samenvatting, en waar ging ie me eens uitgebreid over doorzagen: precies dat boek.

Ik verslond boeken, tot die boekenlijst.

Ook vreemd was dat ik na 12 jaar Engelse les nog nooit een gesprek had gevoerd en dat die cherry werd gepopped op het mondeling examen.

hmmm ik probeerde de Engelse "juf" tijdens dat mondeling te overtuigen van de genialiteit van On The Road (what else) maar het wilde niet echt lukken.

er was ook iets met Sint Augustinus en The Assistant, maar de details daarvan heb ik verdrongen. (Iets wat zij wél wist en ik niet, dat kon ik niet hebben natuurlijk)

(Assistant > Saint, het woord zit er al een beetje in bijvoorbeeld)

Engelse literatuur vond ik op de middelbare school verschrikkelijk, van die soapdrama's als The Mayor of Casterbridge. Ook The Hobbit met tegenzin gelezen, de rest heb ik maar laten zitten van Tolkien : ) Duitse literatuur vond ik dan wel weer ok, Stefan Zweig, Kafka, Max Frisch. Dat was dan ook een stuk moderner.

Oh, van die vergezochte dingen. Bij Nederlands hadden ze ook van die theorieën: iets met kalksteen in de theepot die gegooid werd en daarom heet de hoofdrolspeler Steenwijk in De Aanslag (aanslag, got it?) bijvoorbeeld.

Haha, flashbacks galore! De Aanslag zit vól met dubbelgelaagde details. Vond 't als sec oorlogsboek prima te lezen, maar adressen met huisnummer 8 (draai 'm negentig graden en er wordt "oneindig" mee bedoeld) en iets met een schip dat een V-vormig spoor door een kanaal trekt, informatie die ik uit een samenvatting haalde, ontgingen me volkomen.

Ik verslond boeken, tot die boekenlijst.

Voor engels las ook ik McEwan, The Cement Garden meen ik. Weet er niets meer van. Alan Sillitoe dan weer wel, Loneliness of the long distance runner was cool (maffe loner, altijd goed). Las later Saturday Night & Sunday Mornings, ook plezant. Oscar Wilde's Dorian Grey wílde ik goed vinden maar 't klikte toch niet echt. Burgess' A Clockwork Orange dan weer wel.

Internet ligt er thuis uit, misschien weer eens een boek pakken ;-)

LOL, ja dat gehannes over symboliek, wat een lachertje, alsof literatuur een zoekplaatje is.

Gelukkig heb ik die veel gehoorde leesproblemen-na-school nooit gehad, ben gewoon gaan lezen waar ik zin in had.

Als die film van The Cement Garden nou eens 5 jaar eerder was gemaakt, die vond ik goed te pruimen.

Vooral bij Nederlands was er constant gehamer op symboliek, een boek was een soort puzzle: "zoek de symboliek". Dan kom je al snel bij Mulisch uit. Over schrijfstijl of plot ging het nooit bij Nederlands, ook vond ik de thema's in de na-oorlogse literatuur vrij beperkt (geklaag over de oorlog dan wel religie/familie). Ben trouwens ook pas fervent gaan lezen na de middelbare school.

Je hebt symboliek en symboliek, zo'n zwarte kraai op de schouder in De Ontdekking van de Hemel (heb ik uit de film) is natuurlijk symboliek, maar de kalk in een ketel in De Aanslag slaat nergens op. Ik mag tenminste hopen dat Mulisch het niet op dát niveau zocht.

Het is allemaal heel ouderwets De Alwetende Schrijver die totale controle heeft over zijn tekst en het arme lezertje die het moet ontcijferen. En +1 over die na-oorlogse literatuur. Maar aan Caesar wat aan Caesar behoort: door een Nederlandse leraar wel Van Schendel en Couperus ontdekt.

tja, symboliek. Ergens is het wel cool, maar het is ook gewoon 'pimpen' om niks. Nijhoff! "Lees maar, er staat niet wat er staat. (De typemachine mijmert gekkenpraat)"

iemand Camera Obscura gelezen, ik niet, moet dat toch nog eens doen, volgens mij begint daar zo'n beetje de betere Nederlandse literatuur. (Daarvóór is he-le-maal het op de oude Romeinen en de classicistische Fransen geinspireerde hoogdraverij)

Idem Van Schendel hier, al kon ik die destijds niet plaatsen. Helaas ook veel moois niet gelezen destijds, zoals Hermans en Nescio.

overigens geldt voor de hele Nederlandse literatuur: het is zo verdomd lastig je pen vast te houden als je je vingertje ondertussen heft

het is zo verdomd lastig je pen vast te houden als je je vingertje ondertussen heft

LOL.

Nescio, had ik mazzel, zat in een van die bulkboeken, die las ik meestal braaf en dat was maar goed ook in dit geval. :) [ook Slag om de Blauwbrug zo goed dat ik verder nooit meer iets van die man heb gelezen. ;)

Jan van Loy - Ik, Hollywood
http://www.subjectivisten.nl/de_subjectivisten/2012/04/ik-hollywood.html

Destiny Disrupted
Een Amerikaan van Afghaanse afkomst (Tamin Ansary) beschrijft op niet academische wijze het onstaan van de islam tot nu, of beter gezegd: de wereldgeschiedenis vanuit een ander perspectief. Niet zonder humor en lekker weglezend en toch diepgaander dan 99% van de 'deskundigen' op tv. Alle ammunitie van Wilders staat erin (hij heeft echt wel huiswerk gedaan) maar ook de rest om het plaatje compleet en dus veel genuanceerder te maken. Wilders is gewoon een negatief doorslagje van een hardcore Wahabist. Wahabi's denken al veel te veel de waarheid in pacht te hebben en die bestrijd je niet door ze feitelijk gelijk te geven in hun interpretatie van de 'ware islam'. Verder akelig te zien hoe Europeanen zich altijd overal tegenaan bemoeid hebben en in alle malheur van wereld aan de verkeerde kant hebben gestaan en democratische initiatieven vooral hebben tegengewerkt. Het is echt geen wonder dat 'hulp' uit het westen niet met open armen wordt ontvangen. Anyway, zou een goede aanvulling zijn de geschiedenisles op scholen.

Simon Reynolds - Retromania
Heb hem ook maar eens gelezen. Ben jaren geleden afgehaakt bij Reynolds (zijn Engelse middenklasse guilt-trip begon vervelend te worden) maar hier haak ik weer even aan. Prettig losjes geschreven, bijna een soort avant-gardistische autobiografie. Maar nu even serieus het gaat over retro hè. En Reynolds heeft zijn huiswerk gedaan, zo grondig dat je op een gegeven moment gelooft dat sinds The White Album alles behalve punk (en dat wordt zelfs discutabel) en rave niet retro is geweest. Het is een noodzakelijk boek dat alles -mp3, museumficatie, mash-ups, hipsters, reünietournees, etc- in kaart brengt. Ja, daar zitten we dan mooi met zijn allen. Hij eindigt nog stoer met "I still believe in a future" maar dat is puur geloof want Reynolds geeft eigenlijk geen enkele aanwijzing dat zoiets op het moment mogelijk is.

Coetzee - Boyhood
Zou vaste prik moeten zijn op Nederlandse middelbare scholen. Om het onderwerp: opgroeien. Om de taal: een heel Borderwijks minimalistisch Engels, maar wel met diepgang he. En om de couleur locale: om de bladzijde een Afrikaans zinnetje of 2. Maakt het toch extra leuk (en toegankelijk). (Schuldige taal of niet)
Een jongetje en zijn moeder. De strijd met zijn vader. Het zijn archetypes, maar ze werken altijd. Aan 't eind gebeurt ineens heel veel, dat is ergens gepast irritant na het meanderende tempo van de eerste 130 pagina's (er zijn er dan nog 30 te gaan). De puberteit is daar, weg met de vader én weg met de moeder.

Rob Wijnberg - Boeiuh! Het stille protest van de jeugd
Drie essays over die ingaan op hoe 'de jeugd van tegenwoordig' zich opstelt tegenover de politiek en de samenleving als geheel (ten tijde van Balkenende 2, na de moord op Van Gogh. Ook nog geen economische crisis aan de horizon, laat staan Twitter of Facebook). Maar meer nog is dit een verhaal vol persoonlijke observaties van Wijnberg, over zijn twee huisgenoten, waaronder een Jort Kelder-achtig type. Samen leveren ze commentaar op de tv (meer en meer reality-tv, de afgang van Talpa, DWDD), blowen een eind weg en gaan ze een avondje stappen. De observaties van Wijnberg zijn zeer de moeite waard, met name over Hirshi Ali, het gebrek aan richting van de landelijke politiek, ouderwetse onderwijsmethodes, de redenen waarom de jeugd zich afkeert van de overdaad aan mediaprikkels en een muur van onverschilligheid optrekt als reactie hierop, het toegenomen wantrouwen tussen burgers in het algemeen, als opstap naar de claimcultuur in de VS. Het is echt heel jammer dat het nawoord leest als een reclame voor NRC Next, die het nieuws duidt in een Metro/Spits-achtig formaat voor jongeren - zeker als je weet dat Wijnberg daar nu hoofdredacteur is. In de aatste zin heeft hij het over de Romantiek, maar werkt het verder niet uit - zoals op sommige momenten wel wat meer info wenselijk is. Een verklarende woordenlijst is er niet.

Elias Canetti - De Behouden Tong
Eerste deel van zijn memoires, en eigenlijk vooral leuk in de fase dat de kleine Canetti jonger dan 10 is. (Daarna wordt ie gewoon véél te slim) In die eerste jaren woont hij in Bulgarije, in de Spaanse ('Spanjoolse') gemeenschap. In het bezit van een Turks paspoort. Mooi is dat :) De joodse gemeenschap doet denken aan die magische scene in Fanny & Alexander. Hier is grootvader geen antiekdealer, maar handelaar in specerijen. Na een tijdje verhuizen de Canetti's (tot ontzetting van grootvader) naar Engeland, waar Canetti's pa (net vervloekt door diezelfde grootvader) prompt overlijdt. Pijnlijke, mooie scenes. Maar vanaf dat moment gaat Elias als vervanger voor zijn pa fungeren, en wordt zijn band met moeder akelig hecht. Ik had het wel even gehad met die begin 20e eeuwse mannen en hun obsessie voor moederlief. Het boek wordt pas weer echt boeiend als Canetti - inmiddels in Zwitserland - in een soort van pension wordt gedropt. Dan volgen weer mooie beschrijvingen van het schoolleven van, pakweg, dertienjarigen. Ook mooi, de schrijvers die Canettie leest zijn allemaal in de mist van de geschiedenis verdwenen. Je realiseert je wel het vluchtige van alles. Wat eens een held is (Wendekind, Gotthelf) kan zo weer een totale onbekende worden. (Iets wat toch ook dreigt voor Canetti zelf)

Maartje Wortel - Dit is jouw huis
Arnon Grunberg deed haar een boek kado in het NRC en noemde deze bundel 'interessant'. Grunberg is zeker een invloed, maar de wereld van MW is geen poppenkast. "Displaced persons" heet een verhaal in deze bundel maar alle verhalen gaan over 'displaced persons'. Over mensen die op verschillende manieren de wereld van een ander binnendringen, en wat daar de gevolgen van zijn (zie ook David Lynch). Waar Grunberg begint, daar houdt Wortel op, bijvoorbeeld als er een ongemakkelijke situatie ontstaat als een gastvrouw van een feestje bij de alleenstaande buurman een flessenopener leent. Wortel houdt je heel subtiel een spiegel voor, zonder te moraliseren. Want de verhalen zeggen veel over hoe mensen in NL met elkaar omgaan, in vriendschappen, familieverband maar ook als toevallige passant ('blijven was liegen' klinkt het op z'n Grunbergs, als een onschuldig gesprekje uitdraait op een romance). De verhalen zijn nogal onderzoekend van aard, maar maken nieuwsgierig naar de roman die net verschenen is.

Maartje Wortel - Half Mens
En dan nu dus de roman die uitkwam na de verhalenbundel. Dit keer gooit Wortel het over een andere boeg, want het verhaal speelt in Los Angeles, waar een Nederlands meisje wordt aangereden door een taxi. In de taxi zit een Mexicaan, die geen verwachtingen meer heeft van het leven, ondanks de aantrekkingskracht die hij uitoefent op vrouwen. Er volgt een rechtszaak, maar dat is pas het begin van alles. Ergens in het boek, tegen het einde, is er een verwijzing naar boek en film Rashomon, en die is er niet voor niks. Net als het motto van Ayn Rand over keuzes maken in het leven. Maar net als de verhalenbundel gaat het weer over wat er gebeurt als mensen zomaar toevallig deel uitmaken van andermans leven. Maar dit is het echte werk, een boek dat tot het eind spannend blijft.

A.F.Th. - Het Schervengericht
Nou, my very first A.F.Th. Zeer wisselende gevoelens, de man kan schrijven als de beste, maar weet dat ook een beetje te goed. Bij vlagen wordt het toch een soort wanking. Overdadig in alles eigenlijk, die man. Het boek is dik duizend pagina's, en volgens mij hadden er minstens 400 afgekund. In bijrollen is A.F. ook niet echt sterk, hij valt soms Voskuijliaans in herhaling. Of is dat ook weer expres, de lezer tergen en zichzelf uitdagen om zo lang mogelijk op de vierkante millimeter te varieren. Het Schervengericht is goed in de beschrijving van de obsessie van filmregisseur Polanski voor jonge meisjes, briljant in de beklemmende ellende (ik zocht de foto's op, nooit moeten doen) van het noodlot dat Polanski treft (het zou een spoiler kunnen zijn... De bad trip aan het eind van de sixties). Mulisch laat Polanski en zijn geflipte nemesis elkaar treffen in een Californische gevangenis (Polanski, las ik achteraf, zat werkelijk een tijdje voor psychologisch onderzoek in Chino) Maar - komt die naam dan toch - Manson is natuurlijk een ongrijpbare idioot. A.F. laat de 2 in gesprek gaan maar je kunt niet echt spreken met Manson, en dat dan pagina na pagina (honderden..) Nog wat minder - en zelfs irritant - is het boek in het derde hoofdpersonage. Deze Griek is een Mulischiaans pretentieuze constructie - hij is ook volslagen overbodig aan Nederland verbonden zodat A.F. het af en toe daarover kan hebben, met al even Ontdekking van de Hemel-achtige namen (Tibbolt). Aan de ene kant is de Griek dus teveel aan het verhaal, aan de andere kant ALS ie r dan is, blijft eigenlijk het vuurwerk - als een soort larger than life Himmel Uber Berlin-figuur teveel uit. Maar ja, dan komt A.F. weer met een meta-gebbetje als de voetbalclub Ajax Adam noemen (alles is versleuteld, en juist in een "Griekse" roman dan Ajax veranderen in een Bijbelse naam, die ook nog gewoon op de hoofdstad slaat, gheh)

Pfff, wat klinkt dat vermoeiend (en frustrerend omdat er zich blijkbaar een goed boek in bevindt.)

China Miéville - Perdido Street Station
Eindelijk gelezen, het veel geprezen boek dat een soort brug slaat tussen sciencefiction en fantasy. Bloody 'ell wat een pil, 800+ pagina's en ik kan tegen een stootje maar wat Ludo over AFTH zegt geldt hier ook, een soort schrijversnarcisme. Wat neemt Miéville de tijd, het verhaal komt pas rond pagina 300 op gang en op een gegeven moment irriteren de uitgebreide beschrijvingen, soms denk ik dat ik een een soort director's cut heb gelezen. Wel een goed boek, over een gigantische stad (London gewoon hè) ver, ver in de toekomst. Een chaotische puinzooi half politiestaat, half-anarchistisch met allerlei vreemde levensvormen die tussen de gewone mensen leven. Die wereld wordt fantastisch neergezet. Door een ongeluk worden er vier hele nare vliegende wezen bevrijdt die vervolgens de stad terroriseren en dat geeft een fijn en uniek gothic sfeertje. Zitten een paar onvergetelijke duistere figuren in het boek waaronder een ambassadeur van de hel die echt doodeng is. Eh ja, zo is er vast geen touw aan vast te knopen. :) Het kan zo maar zijn dat ik die wereld na al die tijd opeens ga missen.

E.L. Doctorow - Homer & Langley
Aangenaam leesvoer, een intellectueel (maar niet te) boekje om mee te nemen op vakantie, maar ook wel een wat lui werk van Doctorow. Homer & Langley bestonden echt (check: http://en.wikipedia.org/wiki/Collyer_brothers) maar Doctorow laat ze langer leven, zo maken ze ook de hippietijd mee. Alsof er in het werkelijke verhaal niet genoeg rariteiten waren om in zijn boek te verwerken. Doctorow vermijdt dialogen, wat de levendigheid ook niet ten goede komt. (Begrijpelijk is het wel, door de gekozen structuur van 'oude Homer vertelt vanachter zijn braille-typemachine') Anders gesteld: als ik toevallig de Wikipedia had ontdekt, en die had gelezen, had ik me bijna net zoveel vermaakt.

Peter Terrin - Post Mortem
In het NRC al terecht omschreven als een literair spiegelpaleis. Als lezer gaat het je al snel duizelen als Terrin op z'n Umberto Eco's een schrijver opvoert die zich afvraagt hoe biografen na zijn dood met de feiten omgaan, wat weer verwijst naar het motto van W.F. Hermans voorin het boek. Naderend onheil wordt al vroeg aangekondigd als de schrijver onder een etentje met internationale collega's wil uitkomen middels een smoes. Dat gaat fout, denk je, en jawel, fout gaat het. Maar Terrin geeft weinig info weg, en terugbladeren is onvermijdelijk om het plot te kunnen volgen - heel overzichtelijk is het allemaal niet. Behalve autobiografisch (zie het aangrijpende tweede deel van het boek), is dit een meta-roman die ook als thriller door kan gaan. Gewaagd en ambitieus, beter dan zijn vorige boek 'De Bewaker'.

Paul Auster - Winterdagboek
Auster op de autobiografische tour. Geen gepeins over toevalligheden, maar niet-chronologische en vormloos opgeschreven herinneringen. Openhartig en zonder opdringerig te zijn, vrij van pretenties, met hier en daar maatschappijkritische opmerkingen hoe Amerika tenondergaat (voor maatschappijkritiek zie de romans 'de man in het duister' en 'op reis in het scriptorium'). Heel erg goed vertaald ook (Engelse uitgave is nog niet uit).

RIP

http://www.nrc.nl/wp-content/uploads/2012/06/bradbury.jpg

Mooie boeken schreef die man toch.

A.F.Th. van der Heijden - De Slag om de Blauwbrug
Een soort 'Reis naar het einde van de nacht', gecombineerd met een ooggetuigenverslag van de rellen rondom de kroning van Beatrix. Bovenal een mooi weergegeven tijdsbeeld zonder franje met beschrijvingen van het autovrij-maken van de Amsterdamse binnenstad, het gedoe met illegale taxi's en de maatschappijkritiek van de 'gewone burger'. En dat alles in slechts 123 pagina's.

E. du Perron - Het Land van Herkomst
Je weet dat een boek niet meer word gelezen als in het exemplaar 400 pagina's romantekst worden gevolgd door 700 pagina's 'varianten', 'beschouwingen' 'commentaar van de schrijver' etc. Du Perron verhaalt over zijn Indische jeugd, hij werd geboren in het laatste snippertje 'tempoe doeloe'. Zijn familie had het fortuin al gemaakt.

Onze koloniale geschiedenis blijft fascineren, toen dit boek uitkwam wekte het ophef door de 'goed verhulde kritiek op het kolonialisme', maar ik zie helemaal geen kritiek. Met inlanders heeft de hele familie niks te maken. Dat zijn gewoon zwijgende bedienden, of idiote dorpsbewoners die je betrekkelijk straffeloos in het rond kan meppen. Zó verhuld dus, en tóch stond het land al op zijn kop. De 'beschouwingen' na de roman melden terecht dat het gewoon niet meer voor te stellen is hoe belangrijk die kolonie werd gevonden, de rijkdom van NL leek er vanaf te hangen. Een detail wat mij frappeerde is dat naast een paar honderdduizend Nederlanders de 'Indonesische' (woord mocht niet bestaan) economie werd gerund door een miljoen Chinezen. In de trant van Ollander trekt rimboe in om rijk te worden op een of ander plantage en *plop* daar staat al een Chinees met een 'winkeltje in alles'.

De andere helft van het boek gaat over Parijs en de opkomst van het nazi-spook, in de laatste paar hoofdstukken speelt dit (http://en.wikipedia.org/wiki/6_February_1934_crisis) nog een interessante rol. Daaraan merk je wel dat heel Europa ver voor WWII in de ban van het fascisme was en er waarschijnlijk ook wel positief tegenover stond. (zie ook Vichy, later)